Τρίτη 29 Απριλίου 2014

ενδιαφέροντα στοιχεία για την αγάπη…








Μαθαίνουμε για βιολογικές διαδικασίες που προκαλούν συγκεκριμένες συναισθηματικές αντιδράσεις. Μαθαίνουμε για πολιτιστικές επιρροές σχετικά με το πώς συμπεριφέρονται και σκέφτονται οι άνθρωποι για τον έρωτα. Μαθαίνουμε για τις ψυχολογικές διεργασίες που μας κάνουν να ερωτευόμαστε κάποιον. Και μόλις η αγάπη και ο έρωτας εξηγηθούν από την επιστήμη σκεφτόμαστε ότι αυτό που μετράει πάνω από όλα είναι το ίδιο το συναίσθημα, για το οποίο πάντα θα μαθαίνουμε νέα στοιχεία…

1. Μονογαμικές σχέσεις υπάρχουν σε όλο το ζωικό βασίλειο.



Ακόμα κι αν συχνά θεωρούμε τους εαυτούς μας τους μόνους πιστούς στον κόσμο, οι λύκοι, οι κύκνοι, τα άλμπατρος και οι τερμίτες είναι μερικά μόνο από τα είδη που βρίσκουν έναν σύντροφο για μια ζωή.

2. Χρειάζονται μόνο 4 λεπτά για να αποφασίσουμε αν μας αρέσει ή όχι κάποιος.

Αν θέλετε να κάνετε καλή εντύπωση σε κάποιον, έχετε μόνο 4 λεπτά. Τόσο περίπου χρειάζεται η γλώσσα του σώματος, ο τόνος και η ταχύτητα της φωνής για να περάσουν το μήνυμα.

3. Όταν διασταυρώνονται τα βλέμματα δύο ερωτευμένων ανθρώπων οι χτύποι της καρδιάς τους συγχρονίζονται.



Σύμφωνα με έρευνα όταν δύο ερωτευμένοι κοιτάζονται για 3 λεπτά στα μάτια οι χτύποι της καρδιάς συγχρονίζονται.

4. Ο έρωτας έχει τις ίδιες νευρολογικές επιπτώσεις με εκείνες της κοκαΐνης.

Ο έρωτας είναι σαν τη λήψη μιας δόσης κοκαΐνης, καθώς και οι δύο εμπειρίες επηρεάζουν τον εγκέφαλο με παρόμοιο τρόπο και προκαλούν παρόμοια αίσθηση ευφορίας. Η έρευνα διαπίστωσε ότι όταν κάποιος ερωτεύεται παράγονται χημικές ουσίες που διεγείρουν 12 περιοχές του εγκεφάλου την ίδια στιγμή .

5. Η αγκαλιά λειτουργεί σαν φυσικό παυσίπονο



Η ωκυτοκίνη, η λεγόμενη και «ορμόνη της αγκαλιάς» παράγεται στον εγκέφαλο, στις ωοθήκες και στους όρχεις και πιστεύεται ότι εμπλέκεται στη διαδικασία της απομάκρυνσης του πόνου. Η έρευνα έδειξε ότι μια δόση ωκυτοκίνης μειώνει σημαντικά τους πονοκεφάλους.

6. Τα ζευγάρια που μοιάζουν πολύ μεταξύ τους δεν έχουν τύχη.

Εδώ επιβεβαιώνεται η παροιμία «τα αντίθετα έλκονται!»… Και η έρευνα αποδεικνύει ότι αυτό είναι εν μέρει αλήθεια. Τα ζευγάρια που έχουν πολλές ομοιότητες ως χαρακτήρες ή ακόμα αυτά που είναι πολύ διαφορετικά μεταξύ τους δεν θα είναι για πολύ καιρό μαζί.

7. Ο χωρισμός μπορεί να επιφέρει καρδιακό πόνο.



Η έρευνα έχει αποδείξει ότι ένας χωρισμός, ένα διαζύγιο, η προδοσία ή ακόμα και η απομάκρυνση από τον αγαπημένο μπορεί να προκαλέσει σωματικούς πόνους στην περιοχή της καρδιάς. Αυτή η κατάσταση ονομάζεται σύνδρομο «Broken Heart». Η βαθιά συναισθηματική δυσφορία προκαλεί στον εγκέφαλο ανάπτυξη χημικών ουσιών που εξασθενούν σημαντικά την καρδιά, οδηγώντας σε ισχυρούς πόνους στο στήθος και δύσπνοια, κάτι που εμφανίζεται κυρίως στις γυναίκες.

8. Ο έρωτας περνά μετά από ένα χρόνο.

Η ρομαντική αγάπη που συνδέεται με την ευφορία, την εξάρτηση, τις ιδρωμένες παλάμες, τις πεταλούδες στο στομάχι και τα συναφή διαρκεί περίπου έναν χρόνο. Μετά αρχίζει το λεγόμενο στάδιο της «δεσμευτικής αγάπης» και η μετάβαση συνδέεται με τα αυξημένα επίπεδα της πρωτεΐνης νευροτροφίνης.

9. Οι άνθρωποι που είναι ερωτευμένοι έχουν τις ίδιες αντιδράσεις με τα άτομα με ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή.



Οι μελέτες δείχνουν ότι οι άνθρωποι σε πρώιμο στάδιο αγάπης έχουν χαμηλότερα επίπεδα σεροτονίνης, η οποία συνδέεται με τα συναισθήματα της ευτυχίας και της ευημερίας, και υψηλότερα επίπεδα κορτιζόλης, που σχετίζεται με το άγχος. Και σε αυτό μοιάζουν με τους ανθρώπους που έχουν ψυχαναγκαστική διαταραχή.

10. Ένα ελκυστικό πρόσωπο είναι προτιμότερο από ένα ελκυστικό σώμα σε άτομα που επιζητούν μακροχρόνιες σχέσεις.

Το σώμα χάνει από ένα ωραίο πρόσωπο σε όσους επιθυμούν μακροχρόνιες σχέσεις κάτι που είναι εντελώς αντίθετο για εκείνους που επιζητούν τα… εφήμερα.

11. Κρατώντας το χέρι ενός αγαπημένου προσώπου περνά ο πόνος και το άγχος.



Η έρευνα δείχνει ότι τα μακροχρόνια ζευγάρια με ισχυρούς δεσμούς μπορούν να απαλύνουν το άγχος ή τον πόνο τους απλά κρατώντας τα χέρια τους.

12. Οι πεταλούδες στο στομάχι είναι πραγματικές και προκαλούνται από την αυξημένη αδρεναλίνη των ερωτευμένων.

Οι πεταλούδες στο στομάχι των ερωτευμένων είναι από την αδρεναλίνη που πλημμυρίζει το σώμα, ό,τι ακριβώς συμβαίνει όταν δίνουμε εξετάσεις ή περιμένουμε ένα αποτέλεσμα.

Πηγές
http://perierga.gr/2014/02
http://enallaktikidrasi.com/2014/02/endiaferonta-toixeia-gia-tin-agapi/#ixzz30JneYco3

Γιατί οι έξυπνοι άνθρωποι είναι τελικά "χαζοί";

Όσο πιο έξυπνοι είμαστε, τόσο πιθανότερο είναι να κάνουμε λάθη... Μήπως ακούγεται περίπλοκο;

Παράξενο πράγμα το ανθρώπινο μυαλό. Όταν αντιμετωπίζει μία καινούρια και άγνωστη κατάσταση, κυριολεκτικά σταματά να λειτουργεί με τον τρόπο που θα φανταζόμαστε. Σταματά δηλαδή, την ικανότητά του για προσεκτική ανάλυση και αντίθετα απευθύνεται σε ένα σύνολο από νοητικές συντομεύσεις που συνήθως μας οδηγούν στην λάθος απάντηση.

Ας δούμε μία απλή ερώτηση μαθηματικών. Μία ρακέτα και ένα μπαλάκι κοστίζουν ένα ευρώ και δέκα λεπτά. Η ρακέτα κοστίζει ένα ευρώ περισσότερο από το μπαλάκι. Πόσο κοστίζει το μπαλάκι;

Ένα μεγάλο ποσοστό των ανθρώπων απαντά με σιγουριά και γρήγορα ότι το μπαλάκι κοστίζει 10 λεπτά. Η απάντηση είναι προφανώς λάθος (Η σωστή απάντηση είναι ότι το μπαλάκι κοστίζει 5 λεπτά και η ρακέτα, 1 ευρώ και 5 λεπτά).

Για περισσότερες από 5 δεκαετίες, ο Daniel Kahneman, υποψήφιος για Nobel και καθηγητής ψυχολογίας στο πανεπιστήμιο Princeton έκανε τέτοιες ερωτήσεις και αναλύει τις απαντήσεις που δίνουμε σε αυτές. Τα αφοπλιστικά απλά του πειράματα έχουν αλλάξει τον τρόπο που σκεφτόμαστε για την σκέψη. Ενώ οι φιλόσοφοι, οικονομολόγοι και κοινωνικοί επιστήμονες θεωρούσαν για πολλούς αιώνες ότι οι άνθρωποι βασίζονται στη λογική, επιστήμονες όπως ο Kahneman, o Amos Tversky και άλλοι, έχουν αποδείξει ότι δεν είμαστε τόσο λογικοί όσο πιστεύαμε.

Όταν αντιμετωπίζουμε μία άγνωστη κατάσταση, δεν την αξιολογούμε με βάση τη λογική μας. Όταν μας ρωτούν για την ρακέτα και το μπαλάκι, δεν σκεφτόμαστε με βάση τα μαθηματικά. Αντιθέτως, το μυαλό μας λειτουργεί με ένα τρόπο που αποβάλλει εντελώς τα μαθηματικά και επιλέγει τον τρόπο που θα χρειαστεί την λιγότερη δυνατή προσπάθεια.

Αν και ο Kahneman πλέον έχει αναγνωριστεί ως ένας από τους ψυχολόγους με την μεγαλύτερη επιρροή τον περασμένο αιώνα, το έργο του είχε μείνει στην αφάνεια. Ο ίδιος θυμάται τα λόγια ενός Αμερικανού φιλοσόφου, όταν έμαθε για το έργο του: «Δεν με ενδιαφέρει η ψυχολογία της βλακείας». Απ ‘ότι αποδείχθηκε όμως, ο φιλόσοφος είχε κάνει λάθος.

Μία νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Journal of Personality and Social Psychology, από τους Richard West και Keith Stanovich από τα πανεπιστήμια James Madison και Toronto, αναφέρει ότι οι έξυπνοι άνθρωποι, πολλές φορές, είναι περισσότερο επιρρεπείς στα παραπάνω λάθη σκέψης. Αν και νομίζαμε πως η ευφυΐα είναι το αντίδοτο στις προκαταλήψεις, τελικά, κάτι τέτοιο δεν ισχύει.

Ο West και οι συνάδελφοί του ξεκίνησαν δίνοντας σε 482 προπτυχιακούς ερωτήσεις σαν αυτή του Khaneman, που απαιτούσαν λογική αλλά μπορούσαν να στηρίζονται και στην προκατάληψη, το προαπαιτούμενο. Ο West δεν ενδιαφερόταν να μάθει για τις προκαταλήψεις και τα προαπαιτούμενα που κουβαλάει ένα ανθρώπινο μυαλό. Αυτό που τον ενδιέφερε είναι να καταλάβει πώς αυτά τα προαπαιτούμενα και οι προκαταλήψεις δρούσαν σε σχέση με την ευφυΐα.

Τα αποτελέσματα ήταν… ανησυχητικά. Οι περισσότεροι άνθρωποι έτειναν να λειτουργούν περισσότερο με βάση τις προκαταλήψεις τους παρά με την λογική τους. Το ότι κάποιοι αναγνώριζαν αυτές τις προκαταλήψεις, δεν τους έκαναν να σκέφτονται περισσότερο «λογικά». Το αποτέλεσμα αυτό δεν θα προκαλούσε έκπληξη στον Kahneman που είχε παραδεχτεί ότι « η ενστικτώδης μου αντίδραση είναι εξίσου επιρρεπής στην υπερβολική εμπιστοσύνη στον εαυτό μου, στις υπερβολικές προβλέψεις και την αδυναμία σχεδιασμού (την τάση να υποτιμάμε πόσο θα χρειαστεί για να ολοκληρώσουμε κάτι), με τον ίδιο τρόπο που συνέβαινε αυτό πριν ασχοληθώ με αυτά τα ζητήματα».

Η πιο επικίνδυνη προκατάληψή μας είναι ότι υποθέτουμε πως όλοι οι άλλοι είναι περισσότερο επιρρεπείς να κάνουν λάθη σκέψης. Κι ότι εμείς, θα τα καταφέρουμε καλύτερα. Την πεποίθηση αυτή οι επιστήμονες την ονομάζουν «το νεκρό σημείο της προκατάληψης». Αυτή η πεποίθηση βασίζεται στην ικανότητά μας να επισημαίνουμε τα λάθη των άλλων γύρω μας, ενώ είμαστε ανίκανοι να τα εντοπίσουμε στον εαυτό μας.

Στην μελέτη που δημοσιεύτηκε, αναφέρεται ότι οι άνθρωποι με υψηλότερη νοημοσύνη, είχαν περισσότερα «νεκρά σημεία». Κι όσο περισσότερο χρόνο έπαιρναν αυτοί οι άνθρωποι πριν δώσουν μία απάντηση, τόσο πιο επιρρεπείς ήταν σε λογικά λάθη.

Οπότε τι συμβαίνει; Γιατί οι έξυπνοι γίνονται τόσο χαζοί κάποιες φορές; Οι επιστήμονες δεν μπόρεσαν να το εξηγήσουν αυτό. Η πιο σαφής υπόθεση που μπορεί αν γίνει είναι πως το μυαλό μας επηρεάζεται περισσότερο από τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας και τους άλλους. Αυτή η αντίληψη αποδεικνύεται δυνατότερη και από την λογική μας ικανότητα.

Πηγή digitallife.gr

http://www.thessalonikiartsandculture.gr/life/aytoveltiwsi/giati-oi-exipnoi-anthropoi-einai-telika-xazoi?fb_action_ids=1406836326258557&fb_action_types=og.likes&fb_source=feed_opengraph&action_object_map=%7B%221406836326258557%22%3A22903728

Προστασία από την αρνητικότητα

Ήταν κάποτε ένας μαθητής κάποιου αρχαίου Έλληνα φιλοσόφου, που ο δάσκαλός του, του επέβαλε επί τρία χρόνια να δίνει χρήματα σε όποιον τον πρόσβαλε.

Όταν έληξε αυτή η περίοδος δοκιμασίας, ο δάσκαλος του είπε:
«Τώρα μπορείς να μπεις στην Αθήνα και να σπουδάσεις φιλοσοφία».
Καθώς ο μαθητής έμπαινε στην Αθήνα συνάντησε κάποιον σοφό άνθρωπο, που καθόταν μπροστά στην πύλη και πρόσβαλε όποιον έφευγε και όποιον ερχόταν.
Αυτός φυσικά προσέβαλε και τον μαθητή ο οποίος όμως ξέσπασε σε γέλια.
«Γιατί γελάς ενώ εγώ σε προσβάλλω;» ρώτησε ο σοφός άνθρωπος.
«Γιατί…..» είπε ο μαθητής « επί τρία χρόνια εγώ πλήρωνα για κάτι τέτοιο και τώρα εσύ μου το προσφέρεις δωρεάν».
«Μπες στην πόλη» είπε ο σοφός άνθρωπος «είναι όλη δική σου….».

Τα πάντα είναι θέμα προοπτικής.
Μια διαφορετική γωνία παρατήρησης, αλλάζει το όλο σκηνικό.
Όταν δονείσαι σε διαφορετική συχνότητα από κείνον που
σε προσβάλει,
σε υποτιμά,
σε προκαλεί με κάθε τρόπο,
τίποτα από όσα σου εκπέμπει δε μπορεί να σε αγγίξει.

Πηγή

https://gr.news.yahoo.com/προστασία-από-την-αρνητικότητα-100003124.html

Δευτέρα 28 Απριλίου 2014

Γιατρομανωλάκης Γιώργης Η τιμή τιμή δεν έχει

Η τιμή τιμή δεν έχει


Γιατρομανωλάκης Γιώργης
 ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 28/4/2014 15:25 στο Βήμα

http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=590523#.U15Spd5jibA.facebook


Η άρνησή μου να δεχθώ ένα κρατικό Βραβείο Λογοτεχνικής (ενδογλωσσικής) Μετάφρασης, για «λόγους προσωπικού γούστου και αυτοσεβασμού», όπως τόνισα, δημιούργησε αντιδράσεις πολλές και ποικίλες. Από τη μια η άρνησή μου επιδοκιμάστηκε από εκατοντάδες ανώνυμους αναγνώστες και επώνυμα σχόλια σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, από την άλλη ψευδώνυμοι σχολιαστές με κατηγόρησαν ως «ψώνιο», «καβαλιμένο καλάμι» κλπ. Δημοκρατία έχουμε και όλοι μας μπορούμε (και μάλιστα επιβάλλεται) να έχουμε άποψη για όλους και για όλα. Επειδή, όμως, εκ των πραγμάτων επανήλθε στην επικαιρότητα (άκομψα, ίσως) η παμπάλαια και πολυσυζημένη ιστορία των δικών μας κρατικών βραβείων (αφήνω το Νόμπελ για τους ενδιαφερόμενους), ας μου επιτραπούν κάποιες διευκρινίσεις.

1ον. Η άρνησή μου να δεχθώ το βραβείο δεν σχετίζεται με την αξία όσων βραβεύθηκαν και συν-βραβεύτηκαν. Συγχαίρω όλους και όλες από καρδιάς και ειδικότερα τον κ. Λίνο Μπενάκη.

2ον. Ούτε εύκολο είναι, ούτε και ευχάριστο να αποποιείται κάποιος μια βράβευση. Ας το δοκιμάσουν οι επικριτές μου, όταν έρθει η ώρα τους, και θα καταλάβουν.

3ον. Η άρνησή μου δείχνει αντιπάθεια («προσωπικό γούστο") στη δημοσιοϋπαλληλική ευθυνοφοβία ανθρώπων που έχουν επιλεγεί (από ποιους άραγε;) να κρίνουν έργα για τα οποία είναι ολωσδιόλου αναρμόδιοι. Να εξηγηθώ: ενώ το σκεπτικό για τις βραβεύσεις των διαγλωσσικών μεταφράσεων είναι επαρκές, σαφές και αρκετά αιτιολογημένο, το αντίστοιχο σκεπτικό για τις ενδογλωσσικές μεταφράσεις απλώς ψελλίζει κάποιες γενικότητες, δείγμα αμηχανίας και άγνοιας. Γράφουν, λ.χ., οι μεταφράσεις «αποδίδουν το ύφος και τα νοήματα των πρωτοτύπων σε γλώσσα φιλολογική - λογοτεχνική και με τρόπο εύληπτο» (sic). Πολύ θα χαιρόμουν να μας έδινε κάποιος/α ένα - δυο παραδείγματα να εννοήσουμε και εμείς πώς το ύφος (!) και τα νοήματα του πρωτοτύπου αποδίδονται τόσο ωραία σε γλώσσα «φιλολογική - λογοτεχνική»! Το χειρότερο: αυτή η φράση προσβάλλει και τους τέσσερεις συνυποψήφιους, επειδή προβάλλει ένα αναξιόπιστο εφεύρημα. Γιατί ο κ. Μπενάκης και εγώ έχουμε αυτή τη χάρη και δεν την έχει η κυρία Κούκη ή ο κ. Στεφανόπουλος; Αρνούμενος λοιπόν να βραβευτώ από καλοπροαίρετους, πλην άσχετους ανθρώπους, όσον αφορά την αρχαία ελληνική γλώσσα και λογοτεχνία, κάνω το αυτονόητο: καταγγέλλω αυτά που περιέγραψα και μαζί την παντελή ασχετοσύνη του (λεγόμενου) Υπουργείου Πολιτισμού.
http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=590523#.U15Spd5jibA.facebook
Γιατρομανωλάκης, Γιώργης

Γεννήθηκε στον Ζαρό Ηρακλείου Κρήτης το 1940. Σπούδασε κλασική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και στο King's College του Πανεπιστημίου του Λονδίνου (Ph.D.). Είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έχει γράψει βιβλία και άρθρα για τον Όμηρο, τη λυρική ποίηση, την τραγωδία, τον Αριστοτέλη, το αρχαίο ελληνικό μυθιστόρημα, την αρχαία ελληνική λογοτεχνική κριτική και ασχολείται με τη μετάφραση κλασικών κειμένων. Τα ενδιαφέροντα του στρέφονται επίσης στη μελέτη της σύγχρονης νεοελληνικής λογοτεχνίας και έχει γράψει βιβλία και άρθρα για τον Σολωμό, τον Σεφέρη, τον Σικελιανό, τον Ελύτη, τον Σινόπουλο, τον Εμπειρίκο, τον Ρίτσο, τον Εγγονόπουλο κ.ά.
Βραβεία:
-1962: Β΄ Βραβείο Πανσπουδαστικής Ποίησης με κριτές τον Ο. Ελύτη, τον Γ. Ρίτσο, και τον Ν. Βρεττάκο
-1982: Βραβείο Νίκος Καζαντζάκης
-1983: Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος για το μυθιστόρημα "Ιστορία"
- 2005: Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών για το μυθιστόρημα "Ο παππούς μου και το κακό"
Εργογραφία
Α. Πεζογραφία:
- "Λειμωνάριο", μυθιστόρημα, Αθήνα, Κάλβος, 1974· Κέδρος, 1994 
- "Η αρραβωνιαστικιά", μυθιστορία, Αθήνα, Κέδρος, 1979
- "Ιστορία", μυθιστόρημα, Αθήνα, Κέδρος, 1982· Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος 1983
- "Ανωφελές διήγημα", μυθιστόρημα, Αθήνα, Κέδρος 1993
- "Ερωτικόν", πεζογραφήματα, Αθήνα, Κέδρος, 1995 
- "Στην Κοιλάδα των Αθηνών", μυθιστόρημα, Αθήνα, Κέδρος, 2000
- "Ο παππούς μου και το κακό", μυθιστόρημα, Αθήνα, Κέδρος, 2005· Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών
- "Το χρονικό του Δαρείου", μυθιστόρημα, Αθήνα, Ελληνικά Γράμματα, 2008
- "Τρία απρόσεκτα διηγήματα", διηγήματα, Άγρα, 2012
Β. Ποίηση:
- "Ο ζαχαρένιος εραστής: 11 και ένα ποιήματα", Αθήνα, Στιγμή, 1984 
- "Απόλογος: σχεδίασμα μετάφρασης", ποιήματα, Αθήνα, Στιγμή, 1997
- "Ελίνας κλέος: ένα πατριωτικό ποίημα", Αθήνα, Άγρα, 2002
Γ. Αυτοτελείς νεοελληνικές μελέτες:
- Γιώργος Σεφέρης, "Μεταγραφές" (φιλολογική επιμέλεια, σχόλια και επίμετρο), 1η έκδοση, Αθήνα, Λέσχη, 1980· 2η έκδοση, Αθήνα, Ίκαρος, 2000
- "Ανδρέας Εμπειρίκος: ο ποιητής του Έρωτα και του Νόστου", Αθήνα, Κέδρος 1983 
- Ανδρέας Εμπειρίκος, "Η σήμερον ως αύριον και ως χθες" (φιλολογική επιμέλεια, σχόλια και επίμετρο), Αθήνα, Άγρα, 1984
- "Ο βασιλιάς της Ασίνης: η ανασκαφή ενός ποιήματος", Αθήνα, Στιγμή, 1986 
- Ανδρέας Εμπειρίκος, "Ο Μέγας Ανατολικός", τόμοι 8 (φιλολογική επιμέλεια, σχόλια και επίμετρα), Αθήνα, Άγρα, 1990-1992. 
- Ανδρέας Εμπειρίκος, "Εσ-Εσ-Εσ-Ερ Ρωσία" (φιλολογική επιμέλεια, σχόλια και επίμετρο) Αθήνα, Άγρα, 1995. 
- Ανδρέας Εμπειρίκος, "Ζεμφύρα ή Το μυστικόν της Πασιφάης" (φιλολογική επιμέλεια, σχόλια και επίμετρο), Αθήνα, Άγρα, 1984 
Μεταφράσεις:
Στα Αγγλικά:
- "The Spiritual Meadow" [tr.by]: Mary Argyraki. Dedalus Ltd, 2000 
- "The History of a Vendetta" [tr.by]: Helen Cavanagh. Dedalus Ltd, 1991
- "A Report of a Murder" [tr.by]: Helen Cavanagh. Dedalus Ltd, 1995 
- "Eroticon", [tr.by]: David Connolly. Dedalus Ltd, 1999 
Στα Γερμανικά:
- "Der Schlaf der Rinder" [tr.by]: Norbert Hauser. bruckner & Thunker, 1996. 2η έκδοση, Piper, 1998.
- "Bericht von einem vorbestimmten Mord" [tr.by]: Norbert Hauser. Roman DuMont, 1998. 
Στα Εβραϊκά:
- "Ιστορία" [Tr.by]: Amir Zucerman, 1998

(φωτογραφία: Πέπη Λουλακάκη)


Τίτλοι στη βάση Βιβλιονέτ
(2013) Ο παππούς μου και το κακό, Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη
(2012) Τρία απρόσεκτα διηγήματα, Άγρα
(2008) Το χρονικό του Δαρείου, Ελληνικά Γράμματα
(2005) Ο παππούς μου και το κακό, Κέδρος
(2003) Δύο μελέτες για την αρχαία τραγωδία, Καρδαμίτσα
(2002) Ελίνας κλέος, Άγρα
(2000) Στην κοιλάδα των Αθηνών, Κέδρος
(1996) Η αρραβωνιαστικιά, Κέδρος
(1995) Βιβλίον καλούμενον ερωτικόν, Κέδρος
(1994) Ανδρέας Εμπειρίκος, Κέδρος
(1994) Λειμωνάριο, Κέδρος
(1993) Ανωφελές διήγημα, Κέδρος
(1991) Πόλεως σώμα, Καρδαμίτσα
(1987) Ιστορία, Κέδρος
(1986) Ο βασιλιάς της Ασίνης, Στιγμή

Συμμετοχή σε συλλογικά έργα
(2013) Συνταγές μέσα από τη λογοτεχνία, Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη
(2011) Για τον Έντμουντ Κήλυ, Μουσείο Μπενάκη
(2011) Ο Ελύτης στην Ευρώπη, Ίκαρος [εισήγηση]
(2010) Γιάννης Ρίτσος 1909-1990, Εθνικό Κέντρο Βιβλίου
(2009) Εισαγωγή στην ποίηση του Ελύτη, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
(2009) Εισαγωγή στην ποίηση του Ρίτσου, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
(2008) Γιάννης Ρίτσος: ο ποιητής και ο πολίτης, Κέδρος
(2008) Εισαγωγή στην ποίηση του Εγγονόπουλου, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
(2008) Τα ποιήματα του 2007, Κοινωνία των (δε)κάτων
(2006) Με τον ρυθμό της ψυχής, Κέδρος
(2006) Παράδοση και εκσυγχρονισμός στην Ελλάδα του 21ου αιώνα, Ταξιδευτής
(2004) Ο Γιάννης Τσαρούχης διαβάζει Καβάφη στο σπίτι του Ανδρέα Εμπειρίκου, Άγρα
(2004) Το χρονικό του Κέδρου, Κέδρος
(2002) Η αρχαία ελληνική και βυζαντινή γραμματεία στον σύγχρονο κόσμο, Διεθνές Κέντρο Συγγραφέων και Μεταφραστών Ρόδου [εισήγηση]
(2002) Ο τόπος του κόσμου. Όλος ο κόσμος μια γυναίκα. Μ' ακούει κανείς;, Μεταίχμιο
(2002) Οι χρήσεις της αρχαιότητας από το νέο ελληνισμό, Σχολή Μωραΐτη. Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας [εισήγηση]
(2002) Ορώμενα, Εκδόσεις Καστανιώτη
(2001) Greece Books and Writers, Εθνικό Κέντρο Βιβλίου [κείμενα, επιμέλεια]
(2001) Για τον Βαγενά, Αιγαίον
(2000) Άρωμα βιβλίου, Εκδόσεις Πατάκη
(2000) Γιώργος Σεφέρης, Ερμής
(2000) Γιώργος Σεφέρης ποιητής και πολίτης, Εθνικό Κέντρο Βιβλίου
(2000) Την ταυτότητά σας, παρακαλώ, Ελληνικά Γράμματα
(1999) Νάνος Βαλαωρίτης, Εταιρεία Λευκαδικών Μελετών
(1998) Κύμινο και κανέλα, Εκδόσεις Πατάκη
(1997) The Aegean, Μέλισσα
(1994) Αφιέρωμα στον Αλέξανδρο Κοτζιά, Κέδρος
(1989) ΙΙ Διεθνής συνάντηση αρχαίου ελληνικού δράματος, Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών
(1987) Διεθνής συνάντηση αρχαίου ελληνικού δράματος, Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών

Μεταφράσεις
(2013) Γιαννακούλας, Ανδρέας, Μεταξύ βιβλικής παραβολής και τραγικής εμπειρίας, Επέκεινα
(2013) Ευριπίδης, 480-406 π.Χ., Μήδεια, Καρδαμίτσα
(2012) Αίλιος Αριστείδης, Ιεροί λόγοι, Άγρα
(2008) Πίνδαρος, Ολυμπιόνικοι, Εφημερίδα "Ελεύθερος Τύπος"
(1999) Ovidius, Poplius Nasonis, Ερωτικά αντιφάρμακα, Άγρα
(1996) Δίκτυς ο Κρης, Εφημερίδα του τρωικού πολέμου, Άγρα
(1996) Dodds, E. R., Οι Έλληνες και το παράλογο, Καρδαμίτσα
(1993) Μόσχος, Ευρώπη, Καρδαμίτσα
(1992) Hägg, Tomas, Το αρχαίο μυθιστόρημα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης
(1991) Horatius, Quintus Flaccus, Ποιητική τέχνη, Καρδαμίτσα
(1990) Τάτιος, Αχιλλεύς Α., Λευκίππη και Κλειτοφών, Ίδρυμα Γουλανδρή - Χορν [επιμέλεια, μετάφραση]
(1984) Όμηρος, Καρδαμίτσα

Λοιποί τίτλοι
(2012) Εμπειρίκος, Ανδρέας, 1901-1975, Τα χαϊμαλιά του έρωτα και των αρμάτων, Άγρα [επιμέλεια]
(2011) Εμπειρίκος, Ανδρέας, 1901-1975, Ο Μέγας Ανατολικός, Άγρα [ανθολόγηση, επιμέλεια]
(2009) Εμπειρίκος, Ανδρέας, 1901-1975, Γράμματα στον πατέρα, τον αδελφό του Μαράκη και την μητέρα, Άγρα [επιμέλεια]
(2009) Εμπειρίκος, Ανδρέας, 1901-1975, Ζεμφύρα ή Το μυστικόν της Πασιφάης, Άγρα [επιμέλεια]
(2009) Εμπειρίκος, Ανδρέας, 1901-1975, Περί σουρρεαλισμού, Άγρα [επιμέλεια]
(2009) Εμπειρίκος, Ανδρέας, 1901-1975, Το θέαμα του Μπογιατιού ως κινούμενου τοπίου, Άγρα [επιμέλεια]
(2001) Εμπειρίκος, Ανδρέας, 1901-1975, Ταξίδι στη Ρωσσία, Άγρα [επιμέλεια]
(2000) Συλλογικό έργο, Μεταγραφές, Ίκαρος [επιμέλεια]
(2000) Συλλογικό έργο, Νίκος Εγγονόπουλος, Ίδρυμα Γουλανδρή - Χορν [επιμέλεια]
(1999) Εμπειρίκος, Ανδρέας, 1901-1975, Νικόλαος Εγγονόπουλος ή το θαύμα του Ελμπασάν και του Βοσπόρου. Διάλεξη για το Νίκο Εγγονόπουλο, Άγρα [επιμέλεια]
(1999) Κουμπής, Αδαμάντιος, Πίνακας λέξεων των ποιημάτων του Νίκου Εγγονόπουλου, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης [επιμέλεια]
(1998) Εμπειρίκος, Ανδρέας, 1901-1975, Ζεμφύρα ή Το μυστικόν της Πασιφάης, Άγρα [επιμέλεια]
(1992) Εμπειρίκος, Ανδρέας, 1901-1975, Ο Μέγας Ανατολικός, Άγρα [επιμέλεια]
(1992) Εμπειρίκος, Ανδρέας, 1901-1975, Ο Μέγας Ανατολικός, Άγρα [επιμέλεια]
(1991) Εμπειρίκος, Ανδρέας, 1901-1975, Ο Μέγας Ανατολικός, Άγρα [επιμέλεια]
(1991) Εμπειρίκος, Ανδρέας, 1901-1975, Ο Μέγας Ανατολικός, Άγρα [επιμέλεια]
(1991) Εμπειρίκος, Ανδρέας, 1901-1975, Ο Μέγας Ανατολικός, Άγρα [επιμέλεια]
(1991) Εμπειρίκος, Ανδρέας, 1901-1975, Ο Μέγας Ανατολικός, Άγρα [επιμέλεια]
(1990) Εμπειρίκος, Ανδρέας, 1901-1975, Αι γενεαί πάσαι ή Η σήμερον ως αύριον και ως χθες, Άγρα [επιμέλεια]
(1990) Εμπειρίκος, Ανδρέας, 1901-1975, Ο Μέγας Ανατολικός, Άγρα [επιμέλεια]
(1990) Εμπειρίκος, Ανδρέας, 1901-1975, Ο Μέγας Ανατολικός, Άγρα [επιμέλεια]
(1980) Συλλογικό έργο, Γιώργος Σεφέρης: Μεταγραφές, Λέσχη [επιμέλεια]

Κριτικογραφία
Στην κόλαση του έρωτα, "Το Βήμα"/ "Βιβλία", 16.3.2014Γιάννης Ρίτσος και σκίτσα του Χαντζόπουλου, "Το Βήμα"/ "Βιβλία", 29.12.2013Γιάννης Ρίτσος: Ο ποιητής μάς βλέπει απ’ τον εξώστη [Γιάννης Ρίτσος, Υπερώον], "Το Βήμα"/ "Βιβλία", 22.12.2013Το σύνδρομο του ποιητή [Γιάννης Δούκας, Το σύνδρομο Σταντάλ], "Το Βήμα"/ "Βιβλία", 24.11.2013Ο αειθαλής Μποστ [Νάσος Βαγενάς, Σημειώσεις από την αρχή του αιώνα], "Το Βήμα"/ "Βιβλία", 7.7.2013300 χρόνια «Ερωτόκριτος» [Ερωτόκριτος], "Το Βήμα"/ "Βιβλία", 3.3.2013Ανδρέας Εµπειρίκος: Η νέα καθέλκυση του «Μεγάλου Ανατολικού» [Ανδρέας Εμπειρίκος, Ο Μέγας Ανατολικός], "Το Βήμα"/ "Βιβλία", 18.12.2011Η πανάρχαιη εξίσωση νόμιμου και ηθικού [A. W. H. Adkins, Ηθικές αξίες και πολιτική συμπεριφορά στην αρχαία Ελλάδα], "Το Βήμα"/ "Βιβλία", 12.6.2011Ο επίμονος αναγνώστης [Χριστόφορος Λιοντάκης, Στο τέρμα της πλάνης], "Το Βήμα"/ "Βιβλία", 17.12.2010Ο επίμονος αναγνώστης [Έζρα Πάουντ, Χιου Σέλγουιν Μώμπερλυ], "Το Βήμα"/ "Βιβλία", 24.10.2010Ο επίμονος αναγνώστης [Νάσος Βαγενάς, Στη νήσο των Μακάρων], "Το Βήμα"/ "Βιβλία", 3.10.2010Μια πανούργος ποιήτρια [Κική Δημουλά, Τα εύρετρα], "Το Βήμα"/ "Βιβλία", 20.6.2010Εκδίδοντας Ανδρέα Εμπειρίκο, "Lifo", τχ. 197, 1.4.2010Το μπεστ σέλερ του 9 μ.Χ. [Οβίδιος, Σώματα που άλλαξαν τη θωριά τους], "Το Βήμα"/ "Βιβλία", 21.6.2009«Ούτε ατιμίες ούτε μπαμπεσιές» [Γ. Κ. Κατσίμπαλης, "Αγαπητέ μου Γιώργο", αλληλογραφία (1924-1970)], "Το Βήμα"/ "Βιβλία", 15.3.2009Βρέθηκε το χαμένο αρχείο του Ανδρέα Εμπειρίκου [Ανδρέας Εμπειρίκος, Γράμματα στον πατέρα, τον αδελφό του Μαράκη και την μητέρα], "Το Βήμα"/ "Βιβλία", 28.12.2008Το χρονικό του Δαρείου [Γιώργης Γιατρομανωλάκης, Το χρονικό του Δαρείου], Περιοδικό "Index", τχ. 27, Δεκέμβριος 2008-Ιανουάριος 2009

Κυριακή 27 Απριλίου 2014

Φρίντριχ Νίτσε Πέρα από το καλό και το κακό Πρελούδιο σε μια φιλοσοφία του μέλλοντος (σε free ebook)




Πέρα από το καλό και το κακό
Πρελούδιο σε μια φιλοσοφία του μέλλοντος
Φρίντριχ Νίτσε

Το «Πέρα από το καλό και το κακό» είναι ένα έργο στο οποίο ο συγγραφέας θίγει με τη γνωστή ζέση και το αφοριστικό στιλ του τα μεγάλα φιλοσοφικά ζητήματα που τον απασχολούν. Ασκεί δριμύτατη κριτική στις φιλοσοφίες του παρελθόντος, καταδικάζει τη θρησκεία, την ηθική και την πολιτική των ημερών του, επαναξιολογεί, κοντολογίς, όλες τις παρεδεδεγμένες ιδέες με απώτερο στόχο να αναγγείλει την έλευση και την αναγκαιότητα μιας καινούργιας κοσμοαντίληψης, που στηρίζεται θεωρητικά στην έννοια της θέλησης για δύναμη και που μπορεί να βρει την "πρακτική" εφαρμογή της μόνο αν κυριαρχήσει στην κοινωνία ο τύπος του ευγενούς ή, όπως τον ονομάζει ο συγγραφέας στο έργο του «Έτσι μίλησε ο Ζαρατούστρα», του υπερανρθώπου.

Σάββατο 26 Απριλίου 2014

Η «κοινοτοπία του κακού» και ο ναζισμός της Άγκνες Χέλερ


Λούκας βαν Λέιντεν, «Τρίπτυχο της Δευτέρας Παρουσίας» (λεπτοµέρεια), 1527

Η δίκη του Άιχμαν συνεχίζεται
αναδημοσίευση άρθρου από ,
http://www.avgi.gr/article/1201567/i-diki-tou-aixman-sunexizetai 27.10.2013

Καθώς η 28η Οκτωβρίου αποκτά στις μέρες μας, αναπόφευκτα, νέο αντιφασιστικό περιεχόμενο, αντί επετειακού άρθρου (καθώς μάλιστα η Αυγή προσφέρει σήμερα στους αναγνώστες το τρίτο κεφάλαιο της Επαγγελίας της αδύνατης επανάστασης του Α. Ελεφάντη, ενώ οι «Αναγνώσεις» είναι ολόκληρες αφιερωμένες στην 28η Οκτωβρίου και τον φασισμό) δημοσιεύουμε ένα κείμενο της γνωστής ουγγαρέζας φιλοσόφου Άγκνες Χέλερ, που αναφέρεται στο μεγάλο θέμα της «κοινοτοπίας του κακού» και του ναζισμού -- συνεχίζοντας την προβληματική της Χάννα Άρεντ, διαφωνώντας μαζί της Το κείμενο (από το οποίο δημοσιεύουμε αποσπάσματα) είναι η ανακοίνωση της Χέλερ στη συνδιάσκεψη Άιχμαν που οργάνωσε το Τμήμα Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Έτβες Λόραντ της Βουδαπέστης μαζί με το ίδρυμα Mensch στις 15.4.2011· δημοσιεύτηκε τον Ιούνιο του ίδιου έτους. Μας το υπέδειξε ο Θανάσης Βακαλιός, ο οποίος και το μετέφρασε από τα ουγγρικά.Στα νιάτα μου είχα δημοσιεύσει ένα δοκίμιο με τίτλο «Η δίκη της Νυρεμβέργης συνεχίζεται». Σήμερα, κι ενώ έχουν περάσει πάνω από πενήντα χρόνια, νομίζω ότι και η δίκη του Άιχμαν συνεχίζεται. Από τα πάμπολλα υβριστικά αντισημιτικά sms τα οποία λαμβάνω διαρκώς στο κινητό μου, ένα μου τράβηξε ιδιαίτερα την προσοχή: «Αν ο Χόρτυ σας γνώριζε, είναι βέβαιο ότι δεν θα σταματούσε τα τρένα! Και θα είχε δίκιο!». Προφανώς, ο αποστολέας του sms δεν αρνείται το Ολοκαύτωμα. Η άποψή του μοιάζει με τη ρήση του Άιχμαν, που δημοσίευσε πρόσφατα το περιοδικό DerSpiegel. Σε μια συνέντευξή του στο Μπουένος Άιρες, ο Άιχμαν εξέφραζε τη λύπη του που δεν τέλειωσε τη δουλειά του. Σήμερα, κι ενώ έχουν περάσει πάνω από πενήντα χρόνια, υπάρχουν πολλοί που συμμερίζονται τη λύπη του Άιχμαν.



Η «κοινοτοπία του κακού» και ο ναζισμός

της Άγκνες Χέλερ
Το κακό και η Χάννα Άρεντ

Αφετηρία για την αποτίμηση του φαινόμενου Άιχμαν από έναν φιλόσοφο εξακολουθεί να είναι το βιβλίο της Χάννα Άρεντ Ο Άιχμαν στη Ιερουσαλήμ [μετ. Βασίλης Τομανάς, Νησίδες 2009], και η σφοδρή αντιπαράθεση που ακολούθησε, συμπεριλαμβανομένων και των απαντήσεων της Άρεντ στα ερωτήματα του Samuel Grafton, καθώς και η συνομιλίας της με τον Thilo Koch. Από την πρώτη ανάγνωση του βιβλίου, δεν είχα καμιά αμφιβολία ότι η Χάννα Άρεντ είχε παρερμηνεύσει την προσωπικότητα του Άιχμαν. Οι επικριτές της αναζήτησαν την πηγή αυτής της παρερμηνείας σε πολιτικούς λόγους. Χωρίς να τους αρνούμαι, προτιμώ να αναζητήσω τους φιλοσοφικούς λόγους, που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στο σκεπτικό της Άρεντ. Το ζήτημα του κακού είναι ένα από τα βασικά φιλοσοφικά και θρησκειολογικά προβλήματα — ίσως και θεολογικό. Γενικά, υπάρχει κακό; Αν ναι, ποια είναι η σχέση ανάμεσα στο κακό και τον κακοποιό; Μπορεί να γίνει λόγος για ριζικό ή απόλυτο κακό; Είναι αναγνωρίσιμο, και αν ναι, από τι; Είναι το κακό δαιμονικό; Τι σημαίνει η δυνατότητα ελεύθερης επιλογής; Πότε έχουμε δικαίωμα επιλογής και πότε όχι; Αργότερα, η Άρεντ προσπάθησε να εξηγήσει γιατί είχε μιλήσει για την κοινοτοπία του κακού. Αν κάτι είναι κοινότοπο, γράφει, αυτό δεν σημαίνει ότι είναι ασήμαντο. Χρησιμοποιώντας τη λέξη κοινότοπο, θέλησε να πει ότι το κακό δεν είναι δαιμονικό, ότι δεν υπάρχει σ’ αυτό μεγαλοσύνη, ότι μόνο στην πράξη του καλού μπορεί να υπάρξει μεγαλοσύνη.

Το σκεπτικό της Άρεντ προσιδιάζει σε μια φιλοσοφική παράδοση που έχει την καταγωγή της στον Πλωτίνο και πολλούς χριστιανούς φιλοσόφους που τον ακολούθησαν. Κατά την άποψή τους, το κακό δεν υπάρχει. Μιλούν μόνο για την έλλειψη του καλού, μιας και ο Θεός δεν μπορούσε να δημιουργήσει το κακό. Αν και η πένα της Άρεντ δεν ήταν θεόπνευστη, ας μη μας διαφεύγει η θανατηφόρα ειρωνεία της Γκόλντα Μέιρ, στην οποία αναφέρεται η Άρεντ: Δεν πιστεύω στον Θεό, αλλά –οποία βλασφημία– στον λαό των Εβραίων. Στο ερώτημα που θέτει η Άρεντ, όπως και άλλοι, ο Λάιμπνιτς έχει απαντήσει: Ναι, υπάρχει το κακό στον κόσμο, παρότι ο Θεός έχει δημιουργήσει τον καλύτερο δυνατό κόσμο. Διότι εκεί που δεν υπάρχει η δυνατότητα επιλογής ανάμεσα στο καλό και το κακό, δεν υπάρχει ελευθερία. Και ένας κόσμος χωρίς ελευθερία θα μπορούσε να είναι ακόμα χειρότερος από το δικό μας.

Ο «ιδεαλισμός» του Άιχμαν
Φράνσις Μπέικον, Από το τρίπτυχο της «Σταύρωσης»


Στην πολυσυζητημένη συνέντευξη του Μπουένος Άιρες ο Άιχμαν ονόμασε τον εαυτό του «ιδεαλιστή». Δεν ήταν ο υποταγμένος γραφειοκράτης που έβλεπε η Άρεντ, ο οποίος δέχεται να κάνει τα πάντα χάριν της καριέρας του, αλλά ένας φανατικός που θεωρεί ως μόνη δίκαιη υπόθεση τη δική του.

Γιατί η Άρεντ είχε αντιμετωπίσει τον Άιχμαν ως γραφειοκράτη; Αυτό που της ξέφυγε ήταν ακριβώς ο «ιδεαλισμός» του Άιχμαν. Ένας τέτοιος ιδεαλισμός είναι λειτουργικός, αποτελεί ισχυρό κίνητρο, όσο το ιδεώδες ζει μέσα σου και σε κατακυριεύει. Στον περίγυρο όπου κινούνταν ο Άιχμαν στο Μπουένος Άιρες όλοι ζούσαν μέσα στον φαύλο κύκλο των ιδεωδών του Φύρερ. Γι’ αυτούς ήταν καλό ό,τι θεωρούσε καλό ο Φύρερ. Όμως στην Ιερουσαλήμ, όπου έγινε η δίκη του Άιχμαν, δεν υπήρχε τέτοιο περιβάλλον. Ο Άιχμαν είχε χάσει την επιδοκιμασία του περιγύρου, που ενέκρινε όλα όσα έκανε. Γι’ αυτό και μπορούσε να δημιουργήσει, σε όποιον τον έβλεπε, την εντύπωση ενός γραφειοκράτη.

Ο Άιχμαν τον οποίο μπορούσε να δει κανείς στο εδώλιο του κατηγορούμενου δεν ήταν ο ίδιος Άιχμαν που εξευτέλισε τα μέλη του Εβραϊκού Συμβουλίου στη Βουδαπέστη και στη συνέχεια διεύθυνε την έφοδο για τη συγκέντρωση και μεταφορά των Ούγγρων εβραίων στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Η Άρεντ φιλοτέχνησε το πορτρέτο του Άιχμαν που καθόταν στο εδώλιο του κατηγορούμενου. Αυτό, εν μέρει, ήταν το αποτέλεσμα και το κίνητρο για τη λαθεμένη –κατά την άποψή μου– φιλοσοφική της σύλληψή της για το κακό.

Διάνοια και κακό

Ο Άιχμαν της Άρεντ πράττει το κακό, όχι χάρη στη διάνοιά του, αλλά λόγω της έλλειψης διάνοιας. Είναι δυνατό, βέβαια, να συνδέσει κανείς τη μαζική ιδεολογική επίδραση των ολοκληρωτικών κοινωνιών με την έλλειψη σκέψης. Όσοι δεν σκέφτονται για τίποτα, αποδέχονται άκριτα τις προσφερόμενες ιδεολογίες ως αλήθειες. Όμως, η ιδεολογία με βάση ή με τη βοήθεια της οποίας άνθρωποι προχωρούν σε γενοκτονίες, απαιτεί σκέψη, μάλιστα θα έλεγα ότι απαιτεί ορθολογική σκέψη. Δεν υπάρχει μίσος, μαζική υστερία που να ζητά τόσο πολλά θύματα όσα ο διεστραμμένος νους. Ο σφαγιασμός εκατομμυρίων ανθρώπων είναι δυνατός μόνο πάνω σε ορθολογική βάση. Αν πιστεύαμε ότι οι πρωτεργάτες του Ολοκαυρώματος το Ολοκαύτωμα έκαναν ό,τι έκαναν υποτασσόμενοι σε μια σκηνοθεσία ή από μίσος, όχι μόνο κάνουμε λάθος, αλλά χάνουμε και την ικανότητά μας να βλέπουμε μπροστά. Ο διάβολος σήμερα δεν έχει ουρά, όμως εξακολουθεί να είναι διάβολος. Θα πρόσθετα, παρενθετικά, ότι συχνά η α-νοησία είναι πηγή του καλού. Αυτό το γνώριζε καλά ο Χίμλερ όταν σε μια ομιλία του στα SS τους είπε να μην ακούν την εσωτερική τους φωνή της λύπης και της συμπόνοιας, διότι πρέπει να σκοτώνουν.

Η Άρεντ, αναφερόμενη στη δίκη του Άιχμαν, είπε ότι στην καρδιά της Ευρώπης επήλθε η ολοκληρωτική ηθική κατάρρευση. Πώς μπορεί να γλιτώσει ο κόσμος από μια νέα ηθική κατάρρευση, χωρίς να πέσει σε έναν νέο φονταμενταλισμό; Πώς μπορεί να αποφύγει έναν νέο φονταμενταλισμό; Όχι με την απαγόρευσή του, αλλά με την οικοδόμηση θεσμών που προσιδιάζουν στο σύγχρονο κόσμο. Μιλώ εδώ βέβαια για θεσμούς που εγγυώνται την ελευθερία της έκφρασης, της σκέψης, του τύπου, δημιουργώντας το σύγχρονο πεδίο μιας αφηρημένης, όμως υπαρκτής αντι-εξουσίας, καθιστώντας αδύνατη την απρόσκοπτη διάδοση της μονολιθικής ιδεολογίας.

Στο ορατό μέλλον, η δίκη του Άιχμαν θα συνεχίζεται διαρκώς. Σε έναν ηθικά και αξιακά αθεμελίωτο κόσμο, θα επανεμφανίζονται διαρκώς φονταμενταλιστικές ιδεολογίες και θα βρίσκονται πάντα επιχειρήματα για την επιβεβαίωση των αληθειών τους. Τίποτα δεν επαναλαμβάνεται όπως είχε συμβεί, όμως –για να χρησιμοποιήσω τη γλώσσα της θεολογίας– η πηγή της δύναμης του κακού είναι ίδια με εκείνη του καλού. Αυτό καμιά πρόοδος δεν πρόκειται να το αλλάξει. Δεν μπορούμε να εξοβελίσουμε από τον κόσμο μας τους Άιχμαν –που είναι πολλοί–, μπορούμε όμως να τους απομονώσουμε.

μετάφραση από τα ουγγρικά Θανάσης Βακαλιός
http://enthemata.wordpress.com/2013/10/26/hel