Τα πιο μεγάλα «φύγε» τα είπαμε σε αυτούς που θέλαμε να μείνουν περισσότερο.

2


1 Views

6





4


SHARES

Share On Facebook
Tweet It















Της Ασημίνας Μάνου.


Έτσι είμαστε εμείς οι άνθρωποι, εγωιστές. Ποτέ δεν παραδεχόμαστε τα λάθη μας. Έχουμε μάθει μία ζωή να ρίχνουμε ευθύνες χωρίς εμείς να αναλάβουμε καμία. Έχουμε συνηθίσει στο να κρίνουμε μόνο τους άλλους, χωρίς να κοιτάμε και λίγο τον εαυτό μας. Όμως η κάθε διαφορά και η κάθε διαφωνία μας που προκύπτει, καθώς υπάρχουν δύο όψεις οι οποίες αντιπαραβάλλονται, μπορεί να λυθεί και να ξεπεραστεί. Αυτό όμως που δεν λύνεται είναι ο ίδιος ο άνθρωπος.


Ο άνθρωπος έχει μάθει μία ζωή να κατηγορεί, να ζητά ευθύνες χωρίς να δίνει. Έχει μάθει να είναι το επίκεντρο του κόσμου και δεν τον νοιάζει για το αν θα πληγώσει, αρκεί να μην πληγωθεί ο ίδιος. Έχει μάθει να παίρνει αλλά όταν έρχεται η ώρα να δώσει εκείνος πάντα βρίσκει λόγους για να αναχωρεί. Και κάπως έτσι σφάλμα στο σφάλμα​ όλες οι σχέσεις που έχει διαλύονται και μένει παρέα με το “φύγε” του. Αυτό που δεν το ξεστομίζει στην ουσία αλλά το δείχνει με τις πράξεις τους.


Αυτό όμως που είναι αδύνατον να συλλογιστεί κανείς είναι ότι τα πιο μεγάλα “φύγε” λέγονται σε ανθρώπους που αγαπάμε, σε ανθρώπους που είναι τόσο σημαντικοί για μας. Δεν έχει μέτρο πια αυτός ο εγωισμός; Μα τίποτα δεν λογαριάζει; Σαν βγαίνει από την καρδιά που είναι πληγωμένη παίρνει σβάρνα όλους, προκειμένου να δικαιωθούν τα τραύματά του.


Ο πόνος όμως μεταμορφώνει τον άνθρωπο, τον αλλάζει. Τον κάνει να υποφέρει τόσο που φτάνει σε σημείο να μην αισθάνεται τίποτα. Κι έτσι προκειμένου να λυτρωθεί και να σωθεί οδηγείται σε αντιδράσεις και ξεσπάσματα που όμως κοστίζουν. Κι αυτό το καταλαβαίνει μετά, αφού στέκεται μόνος του και αναρωτιέται στο τι τον οδήγησε να φερθεί έτσι όπως φέρθηκε και μάλιστα σε κάποιον που ίσως να σήμαινε τόσο πολλά για εκείνον.


Τότε είναι που καταλαβαίνει κανείς πως κανένας πόνος και καμιά προδοσία δεν πονάει τόσο όσο πονούν οι σκέψεις. Οι σκέψεις είναι αυτές που πονάνε και φθείρουν το μέσα μας. Οι σκέψεις για αυτά που πράξαμε, γι’ αυτά που είπαμε εν βρασμό ψυχής, γι αυτά που πιστέψαμε. Οι σκέψεις, για τις αλήθειες που έπρεπε να πούμε και δεν είπαμε, οι σκέψεις για τα λάθη που εμείς κάναμε​ αλλά κατηγορήσαμε άλλους. Οι σκέψεις για τα όσα δεν κάναμε ενώ πεθαίναμε την ίδια στιγμή να τα κάνουμε. Οι σκέψεις ότι διώξαμε και πληγώσαμε έναν άνθρωπο που αγαπούσαμε τόσο, την ίδια στιγμή ενώ μπορούσαμε να το διορθώσουμε και να τα αλλάξουμε όλα.


Αλλά έχουμε μάθει πλέον να λέμε “φύγε”. Είναι πιο εύκολο για μας από το να ρίξουμε τα μούτρα μας και να αποδεχτούμε και τα δικά μας σφάλματα. Είναι πιο εύκολο να απομακρύνουμε τον άλλον, οποίος μπορεί να σημαίνει οικογένεια, φίλος, αγάπη για μας. Και να μην υπολογίζουμε τίποτα πέρα από το εγώ μας.


Αλλά η ζωή κάθε μέρα μας διδάσκει πως τα λάθη είναι για να γίνονται. Κι άνθρωποι είμαστε για να τα φτιάχνουμε όλα από την αρχή και να τα διορθώνουμε. Πως να διώξεις άλλωστε κάποιον που τον νοιάζεσαι τόσο επειδή ένας εγωισμός βρέθηκε ανάμεσά σας; Πως να σβήσεις όλα όσα νιώθεις και να μην θυμάσαι;


Αφού δεν μπορούμε να ξεχάσουμε τότε το μόνο που μας μένει είναι να αλλάζουμε τα δεδομένα. Το μόνο που μας μένει είναι να συγχωρούμε και παρασυρόμενοι από συναισθήματα μία στιγμής να μην χαλάμε σχέσεις μιας ζωής.


Γι’ αυτό εσείς που είπατε το “φύγε” και δεν ήταν οριστικό, τότε φροντίστε να το διορθώσετε, υπάρχει καιρός. Ενώ εσείς που σκέφτεστε να το πείτε, πριν το κάνετε θυμηθείτε ότι θα πονέσετε τον εαυτό σας και μόνο. Μπορεί να πιστεύεται ότι έτσι ίσως θα δικαιωθείτε, αλλά πιστέψτε με ότι η εκδίκηση θα πονέσει πρώτον και κύριο εσάς.


Κάντε τα “φύγε” της ζωής σας, αγκαλιές και συγγνώμες. Αντί να διώχνετε όσους αγαπάτε, ίσα ίσα κρατήστε τους και βοηθήστε τους να δουν τα λάθη τους, μέσα από τα οποία θα καταλάβετε κι εσείς τα δικά σας.

Ασημίνα Μάνου POSTED ON 21 MARCH 2017 αναπνοές

Τι είναι το ντεζαβού - προμνησία -παραμνησία ;

Ο όρος ντεζαβού (déjà vu) ή ελληνιστί προμνησία περιγράφει την αίσθηση ότι κάποιος έχει δει ή βιώσει ξανά στο παρελθόν μία κατάσταση. Déjà vu στη γαλλική γλώσσα σημαίνει "ήδη ιδωμένο". Η εμπειρία της προμνησίας συνοδεύεται συνήθως από μία αίσθηση "παράξενου", και αποδίδεται από το υποκείμενο της εμπειρίας σε όνειρό του, παρόλο το ότι υπάρχει η αίσθηση ότι η εμπειρία έχει πραγματικά υπάρξει στο παρελθόν. Το φαινόμενο είναι αρκετά συχνό και επίσημες έρευνες έχουν δείξει ότι περισσότερο από το 70% των ανθρώπων το έχουν βιώσει τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους. Υπάρχουν αναφορές σε εμπειρίες προμνησίας στη λογοτεχνία του παρελθόντος, γεγονός που αποδεικνύει ότι το φαινόμενο δεν είναι νέο.

Επιστημονική έρευνα

Το φαινόμενο έχει ερευνηθεί εκτεταμένα τα τελευταία χρόνια από ψυχολογική και νευροφυσιολογική σκοπιά. Η εξήγηση που δίνεται είναι ότι πιθανότατα πρόκειται για μία ανωμαλία της μνήμης. Συγκεκριμένα ο εγκέφαλος εσφαλμένα "πιστεύει" οτι έχει καταγεγραμμένη μία εμπειρία, ενώ δεν την έχει. Η εξήγηση αυτή στηρίζεται από το γεγονός ότι μπορεί μεν το άτομο να πιστεύει ότι η εμπειρία του έχει ξανασυμβεί, αλλά δεν είναι σε θέση να ανακαλέσει τη χρονική στιγμή ή τις συνθήκες.

Άλλη μια εξήγηση αναφέρεται στην οπτική καθυστέρηση, δηλαδή πως υπάρχει μια καθυστέρηση στη μεταφορά του οπτικού ερεθίσματος από το ένα μάτι στον εγκέφαλο σε σχέση με το άλλο μάτι. Η θεωρία όμως αυτή απορρίφθηκε όταν καταγράφηκαν εμπειρίες προμνησίας και από τυφλούς ανθρώπους.

Έρευνες έχουν δείξει συσχέτιση της προμνησίας με διαταραχές όπως η σχιζοφρένεια και η επιληψία. Οι σχέσεις αυτές σύμφωνα με ορισμένους επιστήμονες υπονοούν ότι το φαινόμενο είναι μία νευρολογική διαταραχή στα ηλεκτρικά φορτία του εγκεφάλου, διαταραχή που φυσικά δεν είναι απαραίτητο να είναι σοβαρή αφού είναι αρκετά συνηθισμένη και καθημερινή σε πολλούς υγιείς ανθρώπους.

Παραψυχολογία

Η προμνησία έχει ακόμα συσχετιστεί με μη επιστημονικά αποδεδειγμένα φαινόμενα όπως η μετενσάρκωση ή η εξωαισθητηριακή αντίληψη. Στην πρώτη περίπτωση, η αίσθηση της ανάμνησης που έχει το άτομο αποδίδεται στο ότι είχε μία παρόμοια εμπειρία σε προηγούμενη ζωή του. Στη δεύτερη περίπτωση, η εξήγηση που δίνεται είναι ότι το άτομο είχε "προφητέψει" την εμπειρία που βιώνει, μέσω π.χ. ενός ονείρου.

Τα είδη Προμνησίας

Υπάρχουν τρία ήδη προμνησίας, πρώτα το "déjà vécu" που σημαίνει «αυτό το έχω ξαναδεί» και είναι η πιο συνηθισμένη μορφή προμνησίας. Στη συνέχεια είναι το "déjà senti" που σημαίνει “αυτό το έχω ξανανιώσει” και είναι αποκλειστικά συναισθηματική κατάσταση. Τέλος το "déjà visité" που η σημασία του είναι “αυτό το έχω ξανά επισκεφθεί” και είναι η μόνη αίσθηση η οποία έχει συγκεκριμένες χωρικές και γεωγραφικές διαστάσεις, σε αντίθεση με το "déjà vécu" και το "déjà senti" τα οποία είναι κυρίως ή και αποκλειστικά συναισθήματα.

Πηγή http://el.wikipedia.org/wiki

Déjà vu

Μια νοητική φάρσα;

Η Γαλλική έκφραση Déjà vu σημαίνει κατά λέξη “ήδη ιδωμένο”. Στην καθημερινή γλώσσα έχει καθιερωθεί να χρησιμοποιούμε τη φράση Déjà vu για οτιδήποτε μας δίνει την εντύπωση ότι επαναλαμβάνεται ή μας θυμίζει κάτι. Ο όρος αυτός, όμως, που τόσο συχνά ακούμε και χρησιμοποιούμε χωρίς να είμαστε εντελώς σίγουροι για τι πράγμα ακριβώς μιλάμε, είναι ο επιστημονικός όρος για μία “φάρσα” που μας παίζει η μνήμη μας. Περιγράφει το φαινόμενο κατά το οποίο αισθανόμαστε ότι ένα συμβάν, μία στιγμή, μία εμπειρία την έχουμε ξαναζήσει, χωρίς όμως να μπορούμε να θυμηθούμε πότε, πώς και πού. Τι ακριβώς είναι το περίφημο Déjà vu;

Ας πούμε ότι βρίσκεστε με μία παρέα σ’ένα εστιατόριο και συζητάτε. Ξαφνικά και χωρίς να έχει συμβεί κάτι ιδιαίτερο έχετε την αίσθηση ότι αυτήν ακριβώς τη στιγμή την έχετε ξαναζήσει και για μερικά δευτερόλεπτα σας φαίνεται ότι ο χώρος, τα πρόσωπα, η ατμόσφαιρα, η συζήτηση, όλα έχουν ξαναϋπάρξει με τον ίδιο ακριβώς τρόπο σε κάποια άλλη στιγμή στη ζωή σας. Στην πραγματικότητα, δεν μπορείτε να θυμηθείτε αν έχετε ξαναβρεθεί με τους συγκεκριμένους ανθρώπους στο συγκεκριμένο μέρος. Παρ’όλα αυτά, έχετε αυτή την αίσθηση του γνώριμου και ταυτόχρονα του παράξενου και παράδοξου. Δεν είναι ακριβώς ανάμνηση, καμιά φορά μάλιστα υπάρχει η αίσθηση ότι ίσως να έχουμε ονειρευτεί αυτά τα στιγμιότυπα που βιώνουμε. Συνήθως, μένουμε με μία ακαθόριστη αίσθηση ότι κάτι ανεξήγητο μας συνέβη και μετά από λίγο το ξεχνάμε.

ΑΝΑΔΥΣΗ ΥΠΟΣΕΙΝΕΙΔΗΤΟΥ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ

Ο πρώτος επιστήμονας που στο βιβλίο του “Το μέλλον των ψυχικών επιστημών” αναφέρθηκε στο φαινόμενο αυτό και του έδωσε τον ελληνικό όρο “παραμνησία” ήταν ο γάλλος ερευνητής E. Boirac, στα τέλη του 19ου αιώνα. Πέρα, όμως, από αυτήν την αναφορά, φαίνεται πως δεν το μελέτησε εκτενέστερα. Λίγο αργότερα, ο Freud έδωσε τη δική του ερμηνεία λέγοντας πως αυτού του είδους τα βιώματα είναι το αποτέλεσμα τραυματικών συμβάντων ή ανεπίτρεπτων επιθυμιών που έχουμε καταπιέσει και απωθήσει και που δεν τους έχουμε επιτρέψει την είσοδο στις “νόμιμες” αναμνήσεις μας. Έτσι, με την πρώτη ευκαιρία και εντελώς απροσδόκητα, με αφορμή δηλαδή κάποιο ερέθισμα (μία μυρωδιά ή έναν ήχο, για παράδειγμα), το βίωμα ανασύρεται από το υποσυνείδητο και παίρνει τη μορφή ανάμνησης.

Αυτή η άποψη εξυπηρέτησε για μεγάλο χρονικό διάστημα τους επιστήμονες για την ερμηνεία των εμπειριών Déjà vu. Μάλιστα, έως ένα σημείο εξακολουθεί να το κάνει ακόμη και σήμερα, και μάλιστα με αμφιλεγόμενο μερικές φορές τρόπο. Αν, για παράδειγμα, ένας άνθρωπος συμπάσχει και έχει έντονα συναισθήματα όταν ακούει ότι έναι παιδί κακοποιείται από τους γονείς του, και δηλώνει ότι τον αναστατώνει αυτό το γεγονός σαν να το βιώνει ο ίδιος, ορισμένοι ψυχολόγοι τείνουν να ερμηνεύσουν τα συναισθήματα αυτά σαν Déjà vu, δηλαδή σαν ένδειξη ότι αναβιώνει κάτι που του συνέβη στο μακρινό παρελθόν, αλλά ήταν τόσο τραυματικό ώστε το απώθησε και το ξέχασε. Στην πραγματικότητα, όμως, δεν πρόκειται σε αυτήν την περίπτωση για Déjà vu.


Παρ’όλα αυτά, και επειδή πρόκειται για ένα βίωμα απολύτως υποκειμενικό, το οποίο, όπως ακριβώς και οι αναμνήσεις, δύσκολα διαπιστώνεται, αποδεικνύεται, μετριέται και καταγράφεται, παρέμεινε στο περιθώριο του επιστημονικού ενδιαφέροντος για πολλές δεκαετίες. Το Déjà vu ερμηνεύτηκε (και ερμηνεύεται) συχνά από παραψυχολογικές και μεταφυσικές θεωρήσεις ως απόδειξη της ύπαρξης προηγούμενης ζωής, επαφών με “άλλους κόσμους” και άλλα παρόμοια. Άνθρωποι που είχαν –ή ισχυρίζονταν ότι είχαν- συχνά τέτοιες εμπειρίες, συχνά τέτοιες εμπειρίες, συχνά θεωρούντο άνθρωποι με “ιδιαίτερες ικανότητες”, με πολύ οξυμένη διαίσθηση, με ενόραση και προφητικές ιδιότητες. Ατό το “παραψυχολογικό” στίγμα ήταν άλλος ένας λόγος που επί πολλές δεκαετίες η επιστήμη της ψυχολογίας δεν ασχολήθηκε περισσότερο με το φαινόμενο.

Νεότεροι ερευνητές, όμως, επανέφεραν το φαινόμενο Déjà vu στο επίκεντρο του επιστημονικού τους ενδιαφέροντος. Πρόκειται για ένα ενδιαφέρον και αρκετά διαδεδομένο φαινόμενο της μνήμης το οποίο, αν το ερευνήσουμε, μπορεί να μάθουμε περισσότερα σχετικά με το πώς λειτουργεί η μνήμη μας. Κι αυτό γιατί, όποια κι αν είναι τελικά η σωστή εξήγηση του φαινομένου και είτε από την ψυχολογία είτε από την παραψυχολογία, το σίγουρο είναι πως πρόκειται για ένα δημιούργημα της μνήμης. Αυτό, μάλιστα, είναι ακόμα πιο βέβαιο αφότου καταρρίφθηκε η θεωρία που είχε τείνει να επικρατήσει –ότι, δηλαδή, πρόκειται για μία μικρή “ανωμαλία” στην οπτική λειτουργία, μία αναντιστοιχία της πρόσληψης οπτικών ερεθισμάτων από το ένα μάτι στο άλλο-, όταν διαπιστώθηκε ότι οι τυφλοί έχουν συχνά Déjà vu.

Ορισμένοι άνθρωποι δηλώνουν ότι έχουν Déjà vu και ταυτόχρονα την αίσθηση ότι έχουν ξαναβιώσει τη στιγμή και ξέρουν τι θα συμβεί αμέσως μετά. Αν και δεν έχει επιβεβαιωθεί, πάντως οι επιστήμονες διαχωρίζουν το προαίσθημα (αν υπάρχει) από το Déjà vu. Η διαφορά είναι ότι το Déjà vu βιώνεται ταυτόχρονα με αυτό που μας συμβαίνει και όχι πριν. Παρ’όλα αυτά, επειδή είναι τόσο αιφνιδιαστική η αίσθηση του “γνωρίζω αυτή τη στιγμή”, εκ των υστέρων το ερμηνεύουμε σαν να ξέραμε τι πρόκειται να συμβεί. Δεν είναι ακριβώς έτσι. Στο Déjà vu είναι σαν, μέσα σε αυτό το σύντομο διάστημα των δευτερολέπτων, να παρατηρούμε σαν σε ταινία αυτά που γίνονται και να “τσεκάρουμε” : Κι αυτό μου είναι γνώριμο, κι αυτό το έχω ξαναδεί.

ΔΥΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΕΣ ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ

Οι θεωρίες που επιχειρούν να εξηγήσουν το φαινόμενο είναι πολλές και έχουν αρκετά κοινά στοιχεία. Θα αναφερθούμε σε δύο, τις πιο ενδιαφέρουσες κατά την αποψη μας. Ούτως ή άλλως, όλες αφήνουν ερωτηματικά και δεν καταφέρνουν απόλυτα να δώσουν μία πλήρη και απόλυτα πειστική εξήγηση.

Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ “ΟΛΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ”

Ο ολλανδός ψυχίατρος H. Sno προτείνει την ιδέα ότι οι αναμνήσεις είναι σαν ολογράμματα, που σημαίνει ότι μπορεί κανείς να αναπλάσει την τρισδιάστατη εικόνα κάθε επιμέρους στοιχείου μιας ανάμνησης. Το Déjà vu, λοιπόν, κατά την άποψή του, συμβαίνει όταν κάποια λεπτομέρεια στο περιβάλλον στο οποίο βρισκόμαστε εκείνη τη στιγμή ( μια εικόνα, ένας ήχος, μια οσμή κλπ.) είναι παρόμοια με ένα απομεινάρι μιας (θαμμένης) ανάμνησής μας και ο εγκέφαλός μας ξαναφτιάχνει μία ολόκληρη σκηνή από αυτό το απειροελάχιστο στοιχείο, δημιουργώντας έτσι την αίσθηση του γνώριμου. Για παράδειγμα, πηγαίνετε μία βόλτα με τον παλιό σκαραβαίο ενός φίλου και ξαφνικά έχετε την αίσθηση του Déjà vu, χωρίς να θυμάστε ότι και ο θείος σας είχε ένα τέτοιο αυτοκίνητο στο οποίο είχατε μπει όταν ήσασταν πολύ μικρό παιδί. Μικροπράγματα, όπως η μυρωδιά της μηχανής ή η αίσθηση του καθίσματος, μπορούν να αναπλάσουν αναμνήσεις που ούτε ξέραμε ότι είχαμε ούτε μπορούμε συνειδητά να ανακαλέσουμε.

Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ “KINHTOY”

Ο αμερικανός ερευνητής δρ. Alan Brown πρότεινε τη θεωρία του “κινητού” ή αλλιώς της “διχασμένης προσοχής”. Σε πειράματα που έκανε, έδειξε ότι, όταν είμαστε απορροφημένοι από κάτι (σαν να μιλάμε στο κινητό), προσλαμβάνουμε όσα συμβαίνουν γύρω μας χωρίς να το καταγράφουμε συνειδητά. Όταν είμαστε ξανά σε θέση να εστιάσουμε την προσοχή μας σε αυτό που κάνουμε, αυτά που βλέπουμε γύρω μας μας φαίνονται γνώριμα, ενώ γνωρίζουμε ότι δεν τα έχουμε “δει”. Με αυτό το σκεπτικό, φαίνεται λογικό ότι μπορεί να μπαίνουμε σε έναν καινούργιο χώρο όντας απορροφημένοι, π.χ. από μία συνομιλία, μία σκάψη ή κάτι άλλο, και ξαφνικά να έχουμε Déjà vu. Τι συμβαίνει : Πριν καν κοιτάξουμε το χώρο, ο εγκέφαλός μας έχει καταγράψει τα ερεθίσματα και μετά από κλάσματα δευτερολέπτου που κοιτάμε πραγματικά έχουμε την αίσθηση ότι μας είναι όλα γνώριμα. Κάπως έτσι, άλλωστε, λειτουργεί και η διαίσθηση : Βασίζεται σε γνώση και εμπειρίες, τις οποίες ο εγκέφαλός μας διαρκώς αφομοιώνει, χωρίς όμως να τις καταγράφουμε συνειδητά και να μπορούμε να τις εξηγήσουμε ή να τις ανακαλέσουμε.

Το Déjà vu προτιμά κάποιους ανθρώπους;

Έχουν άραγε όλοι οι άνθρωποι Déjà vu; Αν όχι, τότε πόσοι και ποιοι; Όπως μας λένε σχετικές μελέτες, περίπου 60% των ανθρώπων δηλώνει ότι είχε ή έχει βιώσει Déjà vu, κάποιοι συχνά, περίπου μία φορά το μήνα, άλλοι σπανιότερα και μεμονωμένα. Πάντως, τα ποσοστά είναι υψηλότερα στις ηλικίες μεταξύ 15 και 25 ετών, ενώ οι περισσότεροι συμφωνούν ότι με την ηλικία το φαινόμενο μειώνεται. Το ενδιαφέρον είναι ότι, αν και δεν επιβεβαιώνονται οι προφητικές ικανότητες ή το “τρίτο μάτι” σε ανθρώπους που έχουν συχνά Déjà vu, πάντως φαίνεται πως ορισμένες ομάδες ανθρώπων όπως αυτοί που ταξιδεύουν συχνότερα, αυτοί με υψηλότερο βιοτικό ή μορφωτικό επίπεδο, έχουν συχνότερα Déjà vu από άλλους. Επίσης, η πλούσια φαντασία, η ευρύτητα πνεύματος και η ικανότητα να θυμάται κανείς τα όνειρά του είναι χαρακτηριστικά ανθρώπων που δηλώνουν πως έχουν βιώματα Déjà vu. Ίσως, όμως, αυτό απλώς να σημαίνει ότι όσο πιο ανοιχτόμυαλος και ευφάνταστος είναι κανείς, τόσο πιο εύκολα μιλά για κάτι που θεωρείται παράξενο ή ανεξήγητο.

Λουίζα Βογιατζάκη, Συμβουλευτική Ψυχολόγος, για το περιοδικό Vita, τεύχος Σεπτεμβρίου.

Πηγή http://pougkipsixis.blogspot.gr/2009/10/deja-vu.html




Deja Vu: Γιατί ο Χρόνος Επαναλαμβάνεται;

Συγγραφέας: Νικόλαος Κουμαρτζής (Solon Aimonas Eautou)

Τι είναι Deja vu και τι δεν είναι;
Ο όρος deja vu είναι γαλλικός και σημαίνει «αυτό το έχω ξαναδεί». Πιο σπάνια, για το ίδιο φαινόμενο χρησιμοποιείται ο αγγλικός όρος paramnesia που σαφώς προέρχεται από την ελληνική λέξη «παραμνησία».
Ως λέξη πρωτοεμφανίστηκε από τον Emile Boirac(1851- 1917), έναν Γάλλο ερευνητή με έντονο ενδιαφέρον για τις ψυχικές έρευνες, στο βιβλίο του L’ Avenir des sciences psychiques (Το Μέλλον των Ψυχικών Ερευνών). Το σύγγραμμα του αποτελούσε επέκταση μίας εργασίας που είχε ολοκληρώσει όταν ακόμα ήταν προπτυχιακός φοιτητής στο Πανεπιστήμιο του Chicago.
Τι ακριβώς όμως είναι μία deja vu εμπειρία; Είναι η αίσθηση ενός ανθρώπου ότι ένα γεγονός που τώρα βλέπει/ βιώνει/ ακούει έχει επαναληφθεί στο παρελθόν. Έτσι, η εν λόγω εμπειρία συνοδεύεται συχνά από ένα έντονο αίσθημα οικειότητας, αλλά κυρίως από ένα δεύτερο- και συχνά πιο έντονο- αίσθημα παραδοξότητας.
Η ιδιαιτερότητα όμως της εν λόγω εμπειρίας ώστε να οριστεί ως παραφυσικό φαινόμενο, δεν είναι ότι ένα γεγονός μοιάζει να επαναλαμβάνεται, αλλά το ιδιαίτερο αίσθημα που συνοδεύει την αίσθηση αυτή: είναι η έντονη πεποίθηση ότι «κάτι δεν πάει καλά», ότι αυτό που αισθάνομαι είναι αδύνατο να συμβαίνει. Κατά τη βίωση ενός deja vu συχνά αισθανόμαστε ότι δεν είναι δυνατόν να έχουμε ξαναζήσει την εν λόγω στιγμή, όσο έντονα και να νιώθουμε οικειότητα.
Δηλαδή, αρκετές φορές μπορεί να αισθανόμαστε έντονη σύγχυση με ερωτήσεις του τύπου: «Έχω ξαναδιαβάσει το εν λόγω βιβλίο;» ή «Έχω ξαναδεί την εν λόγω ταινία;». Η σύγχυση όμως αυτή δεν εμπεριέχει την αίσθηση της παραδοξότητας. Άλλωστε, είναι φυσικό ένας άνθρωπος που έχει διαβάσει εκατοντάδες βιβλία ή κάποιο βιβλίο πριν αρκετά χρόνια, να μην θυμάται τίποτα από αυτό.
Η σύγχυση όμως αυτή σε καμία περίπτωση δεν είναι deja vu.


Τα 3 Είδη Deja vu: Deja vecu – Deja senti – Deja visite.
Τα παραπάνω ίσως είναι οτιδήποτε έχετε ακούσει ποτέ για την ιδιαίτερη αυτή εμπειρία. Δυστυχώς όμως είναι εξαιρετικά, ίσως και επικίνδυνα, ελλιπείς. Κατ’ αρχήν, αυτό που ονομάζουμε Deja vu δεν είναι deja vu, παρά μία κατηγορία αυτού. Ας τα πάρουμε όμως με τη σειρά..

Σύμφωνα με τον Arthur Funkhouser, στο paper Three Types of deja vu (Funkhouser, A., 1996), υπάρχουν τριών ειδών εμπειρίες deja vu, οι deja vecu, deja senti και deja visite.
H deja vecu μεταφράζεται ως «αυτό το έχω ξαναζήσει» και σχεδόν πάντα όταν ένας άνθρωπος μιλάει για deja vu εννοεί . Βέβαια, μία τέτοια γενίκευση και ταυτοποίηση των δύο όρων είναι απόλυτα λανθασμένη.
Τι ακριβώς όμως είναι μία deja vecu εμπειρία; Κατ’ αρχήν, εμπεριέχει κάτι πολύ περισσότερο από ότι απλά οπτικά ερεθίσματα, γι’ αυτό και η ταύτιση του με τον όρο deja vu είναι λανθασμένη. Το αίσθημα που δημιουργείται περιέχει πολύ περισσότερη λεπτομέρεια και πληροφορίες, ενώ το άτομο που το βιώνει αισθάνεται ότι τα πάντα είναι ακριβώς όπως και στο παρελθόν.
Δηλαδή, δεν είναι απλά ότι «αυτό το έχω ξαναδεί» αλλά ότι «αυτό το έχω ξαναζήσει».

Η deja senti εμπειρία έχει να κάνει αποκλειστικά με κάποιο συναίσθημα του ανθρώπου, ενώ μεταφράζεται ως «αυτό το έχω ξανανιώσει». Σε αντίθεση με τις άλλες δύο κατηγορίες deja vu, η deja senti δεν εμπεριέχει την υποψία πρόγνωσης, είναι δηλαδή κάτι απόλυτα φυσικό. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι αρκετοί επιληπτικοί ασθενείς βιώνουν συχνά deja senti, κάτι που μπορεί να βοηθήσει στην έρευνα για τις άλλες δύο περιπτώσεις.

Τέλος, η deja visite αφορά ένα ακόμα πιο συγκεκριμένο συναίσθημα: την παράδοξη αίσθηση ότι γνωρίζουμε ένα μέρος που δεν έχουμε επισκεφτεί ποτέ στο παρελθόν. Δηλαδή, επισκεπτόμενοι π.χ. μία πόλη γνωρίζουμε πώς να κινηθούμε για να φτάσουμε στον προορισμό μας, ενώ κάτι τέτοιο είναι πρακτικά αδύνατο.
Ως εμπειρία συναντάται πολύ πιο σπάνια, ενώ έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες ως εξήγηση του φαινομένου: από εξωσωματικές εμπειρίες και μετεμψύχωση, έως απλές λογικές απαντήσεις. Με το φαινόμενο έχει ασχοληθεί και ο Καρλ Γιούνγκ, στο paper On synchronicity (Συγχρονικότητα) , το 1952.
Η ειδοποιός διαφορά μεταξύ της εμπειρίας deja vecu και της deja visite είναι ότι στη μεν πρώτη κυρίαρχο ρόλο παίζει το συναίσθημα, ενώ η δεύτερη έχει να κάνει κυρίως με γεωγραφικές και χωρικές διαστάσεις.

Η πιο συχνή και ενδιαφέρουσα περίπτωση deja vu είναι η deja vecu, κάτι που υποδηλώνεται και από το πλήθος των ερευνών, πειραμάτων και μελετών που έχουν αφιερωθεί στην εξήγηση του φαινομένου.

Ένας στους δύο Ανθρώπους Έχει Βιώσει Deja vu!
Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ως φαινόμενο παρατηρήθηκε πριν αρκετούς αιώνες, πιθανόν συνόδευε τον άνθρωπο και από την αρχή της πορείας του. Ως εκ τούτου, υπάρχει πλήθος παλαιότερων ερευνών πάνω στο φαινόμενο και όλες καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα: 1 στους 3 ανθρώπους έχει βιώσει deja vu!

Κατ’ αρχήν, η πρώτη αφορά που η επιστημονική κοινότητα ασχολήθηκε μαζί του ήταν μόλις το 1890, όταν ο Lach- Szyrma παρουσίασε περιπτώσεις τέτοιων εμπειριών.
Ο McKellar το 1954, από τις πρώτες έρευνες που πραγματοποιήθηκαν πάνω στο φαινόμενο, κατέληξε ότι το 23% των συμμετεχόντων του είχαν βιώσει deja vu. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε δείγμα 182 φοιτητών του πανεπιστημίου του Aberdeen.

Το παραπάνω ποσοστό εκτοξεύθηκε στα ύψη λίγα χρόνια αργότερα, όταν το 1966 ο C.E. Green παρουσίασε τα αποτελέσματα παρόμοιας έρευνας πάνω σε 115 φοιτητές του πανεπιστημίου του Southampton. Σύμφωνα με το paper που εξέδωσε, το 80% των ερωτηθέντων είχε βιώσει έστω και μία φορά στη ζωή του deja vu!

Το 1985, σχετική έρευνα του Haraldsson έδειξε ότι το 64% των Βρετανών και το Ισλανδών έχει βιώσει εμπειρία deja vu, ενώ υπολόγισε ότι το αντίστοιχο ποσοστό για τις Η.Π.Α. αγγίζει το 60%!
Το 1991, οι Gallup και Newport υπολόγισαν ότι το παραπάνω ποσοστό στο 56%. Πιο πρόσφατα, το 1992, πραγματοποιήθηκε σχετική έρευνα από τον T. C. Gaynard με δείγμα μαθητές του Wyke College του Kingston, ηλικίας 16 με 19 ετών. Τα συμπεράσματα του; Από το σύνολο των μαθητών που βίωσαν κάποια παραφυσική εμπειρία, το deja vu ήταν το πλέον διαδεδομένο: 35.9%!
Τέλος, μόλις το 1999, σχετική έρευνα της Shari A. Cohn σε δείγμα 208 ατόμων από την Σκωτία, τη Βρετανία, την υπόλοιπη Ευρώπη, τη Νότιο Αμερική και άλλες περιοχές της υφηλίου, υπολόγισε ότι το ποσοστό των ανθρώπων που βιώνουν εμπειρίες deja vu ανέρχεται στο 66%, με το 12% να μην είναι σίγουροι και μόνο το 19% των ερωτηθέντων να απαντάνε όχι!

Επιστημονική Προσέγγιση: Γιατί Δεν Είναι Εφικτή;
Έχοντας υπόψη μας τα παραπάνω, δηλαδή ότι ως φαινόμενο βιώνεται από την πλειοψηφία των ανθρώπων και ότι έχει παρατηρηθεί από τις απαρχές της ιστορίας μας(υπάρχουν αρκετές αναφορές σε παλαιότερα κείμενα), είναι φυσικό να αναρωτηθούμε γιατί δεν αποτέλεσε μέχρι σήμερα αντικείμενο επιστημονικής έρευνας και πειραματισμού.
Και όντως, πέρα από τις αρκετές- στατιστικής φύσεως- έρευνες που παρουσιάσαμε παραπάνω, λιγοστές πραγματικά φορές οι εν λόγω εμπειρίες έχουν αποτελέσει αντικείμενο πειραματισμού. Γιατί λοιπόν;
Η απάντηση είναι εξαιρετικά απλή και έχει να κάνει με τη φύση των εμπειριών. Το deja vu δεν βιώνεται κατά παραγγελία, αντιθέτως μάλιστα εμφανίζεται πάντα σε τελείως απρόσμενες στιγμές, με αποτέλεσμα να είναι σχεδόν αδύνατη η μελέτη του σε εργαστηριακό περιβάλλον.
Οπότε, η μοναδική επιστημονική προσέγγιση που μπορεί να πραγματοποιηθεί, έως τη στιγμή που θα ανακαλυφθεί τρόπος πρόκλησης εμπειριών deja vu, είναι η καταγραφή εμπειριών και οι στατιστικές έρευνες όσο το δυνατόν περισσότερων πληθυσμών.

Ασθένεια, Παρενέργεια Φαρμάκων ή Ανωμαλία των Νευρώνων;
Κάπως έτσι, δημιουργήθηκε πρόσφορο έδαφος για ανάπτυξη δεκάδων θεωριών στην προσπάθεια εξήγησης του παράδοξου αυτού φαινομένου, από αρκετά επιστημονικά πεδία.
Για παράδειγμα, έχει παρατηρηθεί μία έντονη ομοιότητα μεταξύ εμπειριών deja vu και διάφορων κλινικών ασθενειών, όπως κάποιες μορφές σχιζοφρένειας. Η πιο ισχυρή πάντως σύνδεση έχει γίνει μεταξύ deja vu και παροδικής επιληψίας του λοβού(αγγλ. temporal lobe epilepsy), κάτι που οδηγεί αρκετούς επιστήμονες στο συμπέρασμα ότι είναι αποτέλεσμα νευρολογικής ανωμαλίας. Τι σημαίνει αυτό; Οι περισσότεροι άνθρωποι υποφέρουν συχνά από μικρές(μη παθολογικές) επιληπτικές κρίσεις, μερικές εκ των οποίων κατά πάσα πιθανότητα ευθύνονται και για τις εμπειρίες deja vu.

Επίσης, έχει αποδειχθεί κλινικά ότι η παράλληλη χρήση συγκεκριμένων φάρμακων αυξάνει τις πιθανότητας βίωσης εμπειρίας deja vu. Μόλις το 2001, οι Taiminen και Jaaskelainen ανέφεραν την περίπτωση ενός, κατ’ άλλα υγιή, άνδρα που άρχισε να βιώνει έντονα και αλλεπάλληλα deja vu όταν ξεκίνησε φαρμακευτική αγωγή με αμανταδίνη και φενυλοπροπανολαμίνη (amantadine και phenylpropanolamine) για να αντιμετωπίσει τα συμπτώματα γρίπης που τον ενοχλούσαν. Στηριζόμενοι σε παλαιότερες έρευνες, οι δύο ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το deja vu είναι αποτέλεσμα υπερδοπανιμεργικής δραστηριότητας στον εγκέφαλο.

Από την άλλη, προς τα τέλη του 19ου και αρχές του 20ου αιώνα, αναπτύχθηκε η θεωρία ότι οι εμπειρίες deja vu είναι αποτέλεσμα της ετεροχρονισμένης ενεργοποίησης των νευρώνων. Ο παραπάνω ετεροχρονισμός παραπλανούσε τον εγκέφαλο, ο οποίος πίστευε ότι δεχόταν πανομοιότυπο ερέθισμα για δεύτερη φορά, ενώ στην πραγματικότητα λάμβανε το ίδιο ερέθισμα με μία μικρή καθυστέρηση. Η πιο διαδεδομένη θεωρία που στηρίχθηκε στην παραπάνω παραδοχή ήταν αυτή της οπτικής καθυστέρησης, η οποία εξηγούσε το φαινόμενο deja vu ως αποτέλεσμα της καθυστερημένης μεταφοράς από ένα μάτι ενός οπτικού ερεθίσματος σε σχέση με το δεύτερο. Έτσι, το ίδιο ερέθισμα έφτανε στον εγκέφαλο με καθυστέρηση χιλιοστών δευτερολέπτου, η οποία όμως ήταν αρκετή ώστε να παραπλανήσει τη συνείδηση και να δημιουργήσει μία παράδοξη αίσθηση οικειότητας: δηλαδή φαινόμενο deja vu. Η παραπάνω θεωρία όμως κατέρρευσε όταν παρουσιάστηκαν περιπτώσεις βίωσης deja vu από τυφλούς!

Deja vu: Μία ‘Aγνωστη Ικανότητα του Ανθρώπου;
Παράλληλα όμως με τις θεωρίες της καθεστηκυίας επιστήμης, αναπτύχθηκαν και ορισμένες προερχόμενες από το χώρο των ψυχικών ερευνών και της παραψυχολογίας, ιδιαίτερα διαδεδομένος και αποδεκτός σε χώρες της Βρετανίας και της Αμερικής.
Έτσι, αρκετοί επιστήμονες συνέδεσαν την εμπειρία με φαινόμενα πρόγνωσης, διόρασης ή υπεραισθητικών αντιλήψεων, ενώ η πλειονότητα της επιστημονικής κοινότητας των ψυχικών ερευνών είδαν το φαινόμενο deja vu ως την αδιαμφισβήτητη απόδειξη ύπαρξης ψυχικών ικανοτήτων στην πλειονότητα των ανθρώπων.

Από την άλλη, μικρότερος αριθμός ερευνητών υποστηρίζουν ότι το deja vu στην πραγματικότητα είναι προσπέλασης της μνήμης των ονείρων! Σύμφωνα με το σκεπτικό της εν λόγω θεωρίας, τα όνειρα- όπως και κάθε άλλο σημαντικό ερέθισμα- αποθηκεύονται στην μακροπρόθεσμη μνήμη.
Αν και οι περισσότεροι άνθρωποι δεν μπορούν να θυμηθούν την πλειονότητα των ονείρων που έχουν δει, εντούτοις ένας άνθρωπος που ονειρεύεται παρουσιάζει δραστηριότητα στο κομμάτι του εγκεφάλου του όπου βρίσκεται η μακροπρόθεσμη μνήμη. Έτσι, πιθανόν ένα όνειρο μπορεί να προσπεράσει τη μικροπρόθεσμη μνήμη, προσπελαύνοντας κατ’ ευθείαν τη μακροπρόθεσμη.
Με λίγα λόγια, το συναίσθημα του deja vu μπορεί να προκληθεί εξαιτίας μίας ανάμνησης ενός ξεχασμένου ονείρου, το οποίο φέρει αρκετά κοινά στοιχεία με την κατάσταση που βιώνει εκείνη τη στιγμή το άτομο.
Κάπως έτσι, αρκετοί ερευνητές συνέδεσαν την εμπειρία deja vu με το φαινόμενο deja reve, που σημαίνει «αυτό το έχω ονειρευτεί».

To Deja vu Αναδημιουργήθηκε σε Εργαστήριο!
Όπως όμως ήδη προείπαμε, όλα τα παραπάνω δεν είναι παρά θεωρίες που αναπτύχθηκαν στην προσπάθεια του ανθρώπου να βρει απαντήσεις γύρω από ένα φαινόμενο που δεν μπορεί να μελετήσει πειραματικά. Σαν μία ψηλάφηση δηλαδή στα τυφλά!
Και όμως, μόλις πριν λίγους μήνες, στις 21 Ιουλίου 2006, μία ανατρεπτική είδηση αναμεταδόθηκε από το ειδησεογραφικό δίκτυο του BBC News: «Εμπειρίες Deja vu αναδημιουργήθηκαν στο εργαστήριο!» .
Τι σημαίνει μία τέτοια είδηση; Εφόσον κατάφεραν να αναδημιουργήσουν κατά παραγγελία την εν λόγω εμπειρία, τότε το φαινόμενο δεν μένει παρά να εισέλθει στα εργαστήρια για πειραματική μελέτη. Τέλος στις θεωρίες δηλαδή, αρχή στις πράξεις. Σύμφωνα με δημοσίευμα λοιπόν του περιοδικού New Scientist, τα μέλη του Leeds Memory Group κατάφεραν μέσω «ύπνωσης» να προκαλέσουν deja vu εμπειρίες στους συμμετέχοντες στα πειράματα. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά το περιοδικό: «η δουλειά τους θα ρίξει φως σε θεμελιώδεις εργασίες της ανθρώπινης μνήμης».

Πως όμως κατέληξαν στην εν λόγω ανακάλυψη; Σύμφωνα με την πλειονότητα των επιστημόνων, όταν ένας άνθρωπος αναγνωρίζει ένα οικείο αντικείμενο ή πρόσωπο περνά από δύο σημαντικές διεργασίες. Αρχικά, ο εγκέφαλος προσπελαύνει τη μνήμη με σκοπό να διαπιστώσει αν το αντικείμενο που βλέπει τώρα έχει παρατηρηθεί στο παρελθόν. Στη συνέχεια, αν όντως έχει παρατηρηθεί, ένα άλλο κομμάτι του εγκεφάλου αναγνωρίζει το αντικείμενο ως οικείο.
Αυτό που κατάφεραν οι επιστήμονες του Leeds είναι να διαχωρίσουν τη δεύτερη διεργασία από την πρώτη και να προκαλέσουν τη δεύτερη μέσω «ύπνωσης». Αποτέλεσμα; Αναπαράγεται επιτυχώς στους συμμετέχοντες το συναίσθημα του deja vu για κάθε τι που παρατηρούν! Με αυτόν τον τρόπο, το παράδοξο αυτό φαινόμενο μετατρέπεται σε αντικείμενο πειραματισμού.
Ο ερευνητής Akira O’ Connor, μέλος της ομάδας του Leeds, παρουσίασε τα συμπεράσματα τους στο Διεθνές Συνέδριο για τη Μνήμη στο Σύδνευ της Αυστραλίας, ενώ δήλωσε χαρακτηριστικά στο New Scientists: «Αυτό μας λέει ότι είναι δυνατόν να διαχωρίσουμε στο εργαστήριο τις δύο αυτές διεργασίες, κάτι πολύ σημαντικό στην προσπάθεια μας να αποδείξουμε ότι είναι όντως ξεχωριστές».

Μάλιστα, οι παραπάνω ανακαλύψεις δεν άφησαν ασυγκίνητη την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα. Ο καθηγητής Alan Brown, ειδικός στο φαινόμενο deja vu στο πανεπιστήμιο South Methodist του Ντάλας, είπε χαρακτηριστικά: «Δεν έχω πολλές πληροφορίες για την έρευνα που διεξάγεται στο Leeds, όμως από οτιδήποτε γνωρίζω πρόκειται σίγουρα για μία σοβαρή και μεθοδική δουλειά με ένα ιδιαίτερα ανατρεπτικό αποτέλεσμα»!

[Πηγές:]
1. Green, C. E., Spontaneous “Paranormal” Experiences in relation to sex and academic background, 1966.
2. Lach-Szyrma, W. S., Hereditary Memory, Journal 4, 1890.
3. Gaynard, T. C., Young people and the paranormal, Journal 58, 1992.
4. Cohn, Shari A., A questionnaire study on second sight experiences, 1999.
5. Funkhouser, Arthur, Three types of deja vu, 1996.
6. Jung, C. G., On synchronicity, 1952.
7. Brown, Alan S., The Deja Vu Experience, Psychology Press, 2004.
8. BBC News, Deja vu ‘recreated in laboratory’, 21/07/2006.

http://www.metafysiko.gr/?p=1407
Διαβάστε επίσης
"The Tease of Memory" The Chronicle of Higher Education, 23 Ιουλίου 2004
"Déjà Vu: If It All Seems Familiar, There May Be a Reason (Αν όλα δείχνουν οικεία, μπορεί να υπάρχει λόγος)" New York Times, 14 Σεπτεμβρίου 2004
[1]
http://www.coolweb.gr/ti-einai-deja-vu--giati-simbainei/

Πώς να αντιμετωπίσουμε ένα δύσκολο Χωρισμό…!! Από την Αγγελική Αρβανιτοπούλου

Πώς να αντιμετωπίσουμε ένα δύσκολο
Χωρισμό…!!
Από την Αγγελική Αρβανιτοπούλου
Ναι…περνάει και αυτό! Δεν είσαι μόνος, ή μόνη…όλοι σχεδόν το έχουμε
περάσει ή θα το περάσουμε. Είμαι εδώ να βοηθήσω!!!!
Φυσικά και δεν είναι εύκολο…Ο οργανισμός μας αντιλαμβάνεται τον χωρισμό σαν μία απώλεια, σαν ένα μικρό θάνατο. Οι περισσότεροι άνθρωποι περνάμε κοινά στάδια όπως συμβαίνει όταν αντιμετωπίζουμε έναν θάνατο :
• Την άρνηση του χωρισμού στην αρχή, σα να μη θέλουμε να παραδεχτούμε ότι τελικά χωρίσαμε π.χ. ‘δε μπορεί, θα πάρει τηλέφωνο’
• Τον θυμό είτε για τον/την σύντροφό μας ή για τον ίδιο μας τον εαυτό, π.χ. ‘γιατί δεν προλάβαμε το κακό; αφού είχαμε τα σημάδια…’
• Το εσωτερικό παζάρεμα που κάνουμε, π.χ. ‘ας ξαναρχόταν και εγώ θα έκανα εκείνο ή το άλλο…’
• Το ‘πένθος,’ το στάδιο που συνειδητοποιούμε πια ότι χωρίσαμε.
Πολλές φορές ακούμε να λένε : ‘ μα πώς κάνεις έτσι; Μείνατε λίγο μαζί…τα υπερβάλεις’. Όχι, δεν έχει σημασία ο χρόνος στο πόσο πονάμε! Έχει όμως σημασία η συναισθηματική ένταση με την οποία ζήσαμε τη σχέση μας, το πόσο επενδύσαμε συναισθηματικά από τον εαυτό μας σ’αυτήν, το πόσο την ντύσαμε με τα πιο εσώτερα μας όνειρα. Αυτό σημαίνει ότι όσο πιο πολύ έχουμε εξιδανικεύσει κάποιον, όσο πιο πολύ τον έχουμε στήσει σε ένα βάθρο ψηλά, πέρα από την πραγματικότητα ίσως και σε ύψος που σχεδόν αιωρείται ανάμεσα στα όνειρά μας, τόσο πιο δύσκολο το κάνουμε….
Γι’ αυτό, σας παρακαλώ πάρτε χαρτί και ‘ανεξίτηλο’ στυλό, και φτιάξτε μία λίστα με όλα του τα μελανά σημεία, και με ό,τι σας ενοχλούσε, ακόμα και μία γκριμάτσα που σας εκνεύριζε ή μια μυρωδιά από το περιβάλλον του/της που για δικούς σας λόγους ήταν δυσάρεστη, ή ακόμη και το γεγονός ότι δεν μπορούσατε να εκφραστείτε ελεύθερα στο facebook!
Αυτή η λίστα είναι πολύ βοηθητική, γιατί όταν χωρίζουμε ο πόνος μας και η επιθυμία μας να ικανοποιήσουμε τις συναισθηματικές μας ανάγκες διαστρεβλώνουν την αντίληψη μας. Ετσι, από κεί που ίσως και να υποφέραμε όσο ήμασταν στη σχέση, τώρα τα θυμόμαστε όλα ‘ρόδινα’ αναχωρώντας και λίγο από την πραγματικότητα. Παρένθεση εδώ - την πραγματικότητα συχνά την βλέπουν οι γύρω μας όπως, αυτοί που μας έχουν ζαλίσει να μας λένε ‘να χωρίσεις επιτέλους γιατί δε σε βλέπω καλά…!’ .
Ξαναλέω ότι πρέπει να έχουμε όλα όσα μας ενοχλούσαν πάντα διαθέσιμα σε ένα χαρτί έτσι ώστε όταν ξυπνάει μέσα μας η επιθυμία για επικοινωνία με τον/την πρώην να επισκεπτόμαστε τροχάδην τη λίστα.
Προχωράμε. Όπως είπαμε στον χωρισμό περνάμε το στάδιο του θυμού και του παζαρέματος που είναι σαν ένα είδος εσωτερικής διαπραγμάτευσης. Είναι σε αυτό το στάδιο που συνήθως επαναλαμβάνουμε 1000 φορές τα ίδια και τα ίδια στους δικούς μας (και όχι μόνο)... .Λέμε π.χ. πώς ήταν και δικό μας λάθος επειδή γκρινιάζαμε πολύ και δεν μας άντεξε. Πώς ίσως αν μας δινόταν η ευκαιρία θα γινόμασταν ‘άλλοι άνθρωποι’ και δεν θα τους αφήναμε έτσι να μας ξαναφύγουν.
Ας βάλουμε μία τελεία σε αυτόν τον μηρυκασμό μπαγιάτικων ουτοπιών. Πρώτον, αυτό μας κλειδώνει στην παγίδα του πόνου- δε φτάνει που νιώθουμε την απόρριψη, θα νιώθουμε και ενοχές πώς φταίμε από πάνω? Και να φταίμε, είμαστε άνθρωποι, κάνουμε λάθη! Δεύτερον, με το να αναμασάμε τα ίδια και τα ίδια εντείνουμε την ένταση του πόνου. Αυτό συμβαίνει επειδή όταν λέμε : ‘αν κάνω αυτό τότε ίσως…’ , δίνουμε στον εαυτό μας ελπίδες ενώ στην ουσία αυτό που μας συμφέρει είναι να δώσουμε στον εαυτό μας υποστήριξη και ώθηση να πάμε παρακάτω. Ό,τι έγινε, έγινε. Να θυμάστε ότι όσο πιο πολύ ελπίζουμε, τόσο πιο πολύ πονάμε, παρ’όλο που τα όνειρα και οι ελπίδες μας μουδιάζουν προσωρινά τον πόνο.
Μα, να μου πείς αν πάω παρακάτω είναι σα να δέχομαι τον πόνο σε όλο του το μεγαλείο, σε όλη το φάσμα της απώλειας…. Δίκιο έχεις, έτσι είναι, δε λέει κανείς όχι. Όμως το ‘πένθος’ είναι απαραίτητη φάση αν θέλουμε να βγούμε κερδισμένοι και πιο ώριμοι από τον χωρισμό. Δεχόμαστε ότι τώρα είμαστε ευάλωτοι, ‘κουρασμένοι’, και δεν υποχρεώνουμε τον εαυτό μας να είναι σε ετοιμότητα σε όλες τις πτυχές της κοινωνικής μας ζωής. Δικαιούμαστε να μην είμαστε αυτό που ήμασταν πριν το χωρισμό και παραχωρούμε χρόνο, αγάπη και αποδοχή στον εαυτό μας. Φροντίζουμε τον εαυτό μας σα να είναι ένα παιδάκι τεσσάρων ετών( αυτή την ηλικία έχει το υποσυνείδητο μας) που θέλει τη βοήθειά μας εδώ και τώρα.
Και ας μην κάνουμε παλικαριές ! Τι θα πεί ‘θα μείνουμε φίλοι’; Γιατί να μαθαίνουμε τα νέα από την καινούρια του/της σχέση; Ας μην ακούμε εκείνα τα ‘καψούρικα’ τραγούδια πόνου, που και καλά να είσαι μόλις τα ακούς γεύεσαι μία δόση πικρίας…Πετάμε και τα πράγματα…(ξέρετε ποια!), γιατί δε χρειάζεται να βάζουμε τον εαυτό μας σε μία συνεχή δοκιμασία.
Και τώρα το πιο σημαντικό απ’ όλα ! Αν θέλουμε να ωριμάσουμε απ’ αυτόν τον χωρισμό, καλό είναι να το δουλέψουμε μέσα μας λίγο. Σε αυτή την εσωτερική διεργασία θα δούμε όλα αυτά που πρέπει να φροντίσουμε καλύτερα την επόμενη φορά, όπως π.χ. να θέτουμε από την πρώτη κιόλας μέρα τα όρια μας ή να μάθουμε περισσότερα για τις ανάγκες μας, όπως π.χ. τι θα ζητήσουμε και πώς θα το ζητήσουμε, κ.λ.π. Αν με το που χωρίσουμε βρούμε αμέσως άλλο σύντροφο για να παρηγορηθούμε, τότε είναι σα να παίρνουμε τις αποσκευές μας από την μία σχέση (μαζί με όλα τα άπλυτα) και να τα ξεφορτώνουμε στην επόμενη. Με άλλα λόγια, έτσι, επαναλαμβάνουμε τα λάθη μας, τους τρόπους με τους οποίους συσχετιζόμαστε με το ταίρι μας και πάνω απ’όλα επαναλαμβάνουμε την μιζέρια μας. Οσο κάνουμε τα ίδια, θα παίρνουμε και από τα ίδια.

Αγγελική Αρβανιτοπούλου
Clinical Psychology Ms, University of Indianapolis
Harvard edx
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

Αγγελική Αρβανιτοπούλου
13 Οκτωβρίου στις 8:53 π.μ. · 

Οι 4 εχθροί του γάμου από την Αγγελική Αρβανιτοπούλου

Οι 4 εχθροί του γάμου

Σύμφωνα με μακροχρόνιες έρευνες που διεξήγαγαν οι Gottman και Levenson υπάρχουν 4 τοξικά συστατικά που όταν συνδυάζονται προβλέπουν τον τερματισμό ενός γάμου με ποσοστό πιθανοτήτων 92%

1.Περιφρόνηση : όχι μόνο σε επίπεδο λεκτικού περιεχομένου αλλά και σε σχέση με την εξωλεκτική επικοινωνία, όπως είναι οι εκφράσεις των ματιών ή οι ηχητικές εκφράσεις.
2.Κριτική : όταν έχουμε την τάση να είμαστε επικριτικοί, αρνητικοί, και να ψάχνουμε για τα ‘στραβά’
3.Τείχος : όταν απλά κλείνουμε την συζήτηση και δεν επιτρέπουμε επικοινωνία
4.Αμυντικότητα : Όταν αντιδρούμε αμυντικά και ανταποδίδουμε κριτική αντί να αναγνωρίσουμε το λάθος μας.

7 Οκτωβρίου · 

Αγγελική Αρβανιτοπούλου
Clinical Psychology Ms, University of Indianapolis
Harvard edx
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

Αγγελική Αρβανιτοπούλου

Είμαι θετικός σημαίνει ότι επιστρατεύω τις δυνατότητές μου για να υλοποιήσω το όραμά μου.


Αγγελική Αρβανιτοπούλου
10 Οκτωβρίου στις 9:04 π.μ. · 

Αγγελική Αρβανιτοπούλου
5 Οκτωβρίου στις 2:25 μ.μ.


Αγγελική Αρβανιτοπούλου
Clinical Psychology Ms, University of Indianapolis
Harvard edx
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

Ζωγραφική : Ιωάννα Ξέρα

Ζωγραφική : Ιωάννα Ξέρα

Ευτυχία είναι μια συναισθηματική ισορροπία, δ.λ.δ. η κατάλληλη συναισθηματική κατάσταση στην κατάλληλη στιγμή.
Αγγελική Αρβανιτοπούλου
Clinical Psychology Ms, University of Indianapolis
Harvard edx
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας
Ζωγραφική : Ιωάννα Ξέρα


Αγγελική Αρβανιτοπούλου
5 Οκτωβρίου στις 11:10 π.μ. · 

Συμβολική απώλεια και καταθλιπτικό υπόβαθρο

Συμβολική απώλεια και καταθλιπτικό υπόβαθρο

Σύμφωνα με την ψυχαναλυτική προσέγγιση οι ρίζες της κατάθλιψης βρίσκουν έδαφος από τα πρώτα κιόλας στάδια της ανάπτυξής μας. Μεταξύ πολλών παραγόντων όμως επικρατεί αυτό που ονομάζεται ‘συμβολική απώλεια’. Δηλαδή, το άτομο ερμηνεύει οποιαδήποτε είδους αποτυχία ή απώλειας στη ζωή του σα να επρόκειτο για την απώλεια κάποιου αγαπημένου του προσώπου, ή της αγάπης αγαπημένου του προσώπου. Π.χ. Αν κινδυνεύει κάποιος να χάσει την δουλειά του, ασυνείδητα συνδέει αυτό το συμβάν με την απώλεια της αγάπης κάποιου γονέα.

Κάτω από ποιες συνθήκες πρώιμης ανάπτυξης όμως γινόμαστε περισσότερο επιρρεπείς; Τόσο ο Φρόυντ, όσο και πιο σύγχρονοι Ψυχαναλυτές επισημαίνουν δυο περιπτώσεις. Η μία είναι η περίπτωση που κάποιος μεγαλώνει με γονείς που τον προστατεύουν και φροντίζουν σε βαθμό υπερβολής. Σε αυτή την περίπτωση ένα παιδί βολεύεται σε αυτό το στάδιο ανάπτυξης και συναισθηματικά αρνείται να αναπτυχθεί και να εξελιχθεί ψυχολογικά. Τα παιδιά λοιπόν σε αυτή την περίπτωση εξελίσσονται σε ενήλικες που υπερ-εκτιμούν την φροντίδα, και εξαρτώνται τόσο πολύ από τους υποψήφιους ‘φροντιστές’ που και στην ιδέα ακόμη να χάσουν τον σύντροφό τους, καταρρέουν.

Η άλλη περίπτωση είναι αυτή που κάποιος μεγαλώνει με γονείς που παραμελούν τις ψυχοσωματικές ανάγκες του παιδιού. Σε αυτή την περίπτωση τα παιδιά μένουν καθηλωμένα στα πρώτα στάδια τους και δεν γίνονται ώριμοι ενήλικες συναισθηματικά, επειδή περιμένουν ασυνείδητα κάτι να γίνει και να πάρουν το μερτικό τους. Είναι οι ενήλικες που πάντα στη σχέση τους ψάχνουν μία ‘μαμά’. Όταν βρουν λοιπόν κάποιον που τους υπόσχεται ‘ντάντεμα’ εξαρτώνται τόσο πολύ, που στην απειλή της απώλειας μιας σχέσης αισθάνονται ότι συρρικνώνονται στο τίποτα.

Αγγελική Αρβανιτοπούλου
Clinical Psychology Ms
Harvard edx
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

Αγγελική Αρβανιτοπούλου
28 Σεπτεμβρίου στις 10:49 π.μ. · 

Ανασφαλής προσκόλληση.....

Ανασφαλής προσκόλληση.....

Έστω ότι είμαστε ανασφαλείς στο τρόπο που συνδεόμαστε συντροφικά με τους άλλους. Ας πούμε ότι ανήκουμε είτε στην αγχώδη προσκόλληση που συνέχεια νομίζουμε ότι οι άλλοι είναι έτοιμοι να μας εγκαταλείψουν ή στην αποφευκτική που νομίζουμε ότι οι άλλοι είναι εδώ για να μας στριμώξουν με στενό μαρκάρισμα...Τα προγνωστικά μπορεί να λένε ότι έχουμε περισσότερα διαζύγια, αντιπαλότητες, συγκρούσεις, απιστίες, κλπ αλλά εμείς όμως δεν είμαστε αποφασισμένοι να κάνουμε το χτες μας αύριο, και ναι, θα το παλέψουμε.
Καταρχήν, ένα είναι σίγουρο, πως όσο περισσότερο είμαστε δεσμευμένοι στην βελτίωση της σχέσης μας και επενδύουμε στην βελτίωσή της, τόσο περισσότερο βοηθάμε να χτιστεί μια βάση εμπιστοσύνης η οποία θα καλλιεργήσει ένα θετικό κλίμα στις συνδιαλλαγές μας. Έρευνες έχουν δείξει ότι ακόμη και πολύ αγχώδη άτομα όταν μείνουν με συντρόφους που είναι ενεργά δεσμευμένοι στη σχέση, έρχονται σιγά σιγά και νιώθουν δεκτικοί της υποστήριξης που λαμβάνουν και καταλήγουν λιγότερο ανασφαλείς με την επισώρευση του χρόνου (Jeffry Simpson 2009,University of Minnesota).
Αυτό όμως που φαίνεται ιδιαίτερα βοηθητικό για τις ανασφαλείς προσκολλήσεις, δεν είναι η καλλιέργεια μιας σταθερής δέσμευσης που έτσι κι αλλιώς είναι εξ ορισμού θεραπευτική, αλλά η ιδέα ότι ανάλογα με τον τύπο της ανασφάλειας θα έπρεπε να αλλάζει και το είδος της φροντίδας που δίνουμε και λαμβάνουμε στη σχέση. Συγκεκριμένα, οι τύποι που είναι περισσότερο αγχωτικοί χρειάζονται εκείνο το είδος φροντίδας που είναι παρηγορητικό, εφησυχαστικό, και ενθαρρύνει την έκφραση των συναισθημάτων. Από την άλλη όμως, οι τύποι που είναι πιο απορριπτικοί και αποφευκτικοί τα πάνε καλύτερα με εκείνο το είδος της πιο πρακτικής φροντίδας, δηλαδή θέλουν πιο συγκεκριμένες προτάσεις και συμβουλές ή λύσεις.

Αγγελική Αρβανιτοπούλου
Clinical Psychology Ms
Harvard edx
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

Αγγελική Αρβανιτοπούλου
26 Σεπτεμβρίου στις 10:43 μ.μ. · 

Ο βάτραχος που γίνεται πρίγκηπας

Ο βάτραχος που γίνεται πρίγκηπας

Αυτό είναι μία ολόκληρη διαδικασία….! Το μυαλό μας δουλεύει αδιάκοπα, κυριεύει την ωμή πραγματικότητα και με στρατηγό τις ανάγκες μας, ανακατασκευάζει τις αναμνήσεις μας με τρόπο που να μας συμφέρει, μεγεθύνει τις αρετές του, συρρικνώνει τα λάθη του (είτε αυτά είναι περιστασιακά ή κατασκευαστικά, δλδ. προβλήματα στον χαρακτήρα του) με δυο λόγια, μεταμορφώνει τον βάτραχο σε πρίγκηπα. Άσε και το άλλο, όλες οι ιδιοτροπίες του δεν είναι μειονέκτημα αλλά στοιχεία της μοναδικότητας του και της γοητείας του –τα άπλυτα είναι δική μας υπόθεση άλλωστε.

Είναι γεγονός ότι σπάνια βρίσκουμε τον άνθρωπο που έχουμε κατά νου όταν αρχίζουμε να ορίζουμε τα θέλω μας για την συντροφική μας ζωή. Κάποιοι συμβιβασμοί που κάνουμε είναι εντελώς συνειδητοί, κάποιοι άλλοι όμως πιο ανεπαίσθητοι…έτσι ώστε και να καλύπτουμε τις ανάγκες μας για συντροφική ζωή αλλά και να κρατάμε συνάμα τις ισορροπίες μας, το δικό μας εσωτερικό και κοινωνικό status quo.

Μιας και δεν βρίσκουμε αυτό που θέλουμε ακριβώς αποφασίζουμε πολλές φορές ασυνείδητα να αντικαταστήσουμε την ψεγαδιασμένη πραγματικότητα με τον ωραιοποιημένο αντικάτοπτρισμό της. Αυτό το φτιάχνουμε εμείς (πάλι χωρίς να το καταλαβαίνουμε εντελώς) είναι κομμένο- ραμμένο στα μέτρα μας, στις προσωπικές ιδιοσυγκρασίες και ανάγκες μας.

Όσο η εξιδανίκευση κρατά αγκαζέ την πραγματικότητα και σε λογικά πλαίσια, είναι όλα καλά. Εξάλλου,επιστημονικές έρευνες στην Ψυχολογία έχουν μελετήσει το φαινόμενο που ονομάζεται Michalangelo effect , σύμφωνα με το οποίο ένα άτομο τείνει να γίνει ο ιδεώδης εαυτός του αν ο σύντροφος του τον βλέπει και του φέρεται σύμφωνα με αυτήν την εικόνα, σαν να ήταν έτσι. Αν δηλαδή αντιμετωπίσουμε κάποιον σαν να ήταν υπέροχος τον βοηθάμε να υιοθετήσει αυτή την εικόνα και την ανάλογη συμπεριφορά …

Κάπως έτσι. Όπως και να ΄χει είναι νόμος στην Ψυχολογία ότι τα συναισθήματα που τρέφουμε για κάποιον καθορίζουν τι θυμόμαστε και τι σκεφτόμαστε για αυτόν, που με
την σειρά τους επηρεάζουν πάλι το πώς αισθανόμαστε γι' αυτόν. Και το αντίστροφο. Έχετε παρατηρήσει ότι όταν είστε θυμωμένοι με κάποιον ανακαλείτε όλα τα δεινά που σχετίζονται μαζί του; Και τι δεν θυμόμαστε…τότε!

Αγγελική Αρβανιτοπούλου
Clinical Psychology Ms
Harvard edx
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

Αγγελική Αρβανιτοπούλου
26 Σεπτεμβρίου στις 9:49 μ.μ.

Ποιος μπορεί να σε κάνει ευτυχισμένο/η : Διαλέγοντας σύντροφο

Ποιος μπορεί να σε κάνει ευτυχισμένο/η :
Διαλέγοντας σύντροφο

Οι άνθρωποι έχουν συγκεκριμένα στυλ προσκόλλησης, συγκεκριμένους τρόπους να δημιουργούν δεσμούς , σύμφωνα με την δημοφιλή θεωρία της προσκόλλησης του διάσημου ψυχολόγου Bowlby. 

Υπάρχουν τρεις βασικοί τύποι :
1. Ο ασφαλής τύπος. Αισθάνεται άνετα να δεσμεύεται, να είναι κοντά σε ανθρώπους, να εξαρτάται από άλλους και οι άλλοι να εξαρτώνται από αυτόν. Αυτός ο τύπος δεν φοβάται μην τον εγκαταλείψουν, ή μην τον πνίξουν ασφυκτικά οι άλλοι.
2. Ο αποφευκτικός ή απορριπτικός τύπος. Αισθάνεται άβολα όταν οι άλλοι πλησιάζουν πολύ κοντά του. Σπάνια εμπιστεύεται πολύ ή αφήνει τον εαυτό του να εξαρτηθεί από τους άλλους. Πάντα ανησυχεί ότι οι άλλοι θα κάνουν ένα βήμα πιο κοντά απ ότι αντέχει.
3. Ο αμφιθυμικός ή αγχώδης τύπος. Αισθάνεται ότι πάντα θέλει τους άλλους να πλησιάσουν περισσότερο, ότι πάντα του δίνουν κάτι λιγότερο από αυτό που θα ήθελε να πάρει, αναρωτιέται αν τον αγαπούν πραγματικά. Θέλει τόσο πολύ να ‘συγχωνευτεί’ με τους άλλους που ακόμη και να ενδιαφέρονται για αυτόν οι άλλοι τρομάζουν και φεύγουν.
Αν θέλετε να αυξήσετε σημαντικά τις πιθανότητες για μια πετυχημένη σχέση και ένα καλό μερίδιο στην ευτυχία σας προσπαθείστε να βρείτε κάποιον που να ανήκει στο πρώτο είδος της ασφαλούς προσκόλλησης. Αυτά τα άτομα τείνουν να είναι πιο σταθερά στις σχέσεις, πιο αξιόπιστα και πιστά στον σύντροφό τους, και γενικότερα αποτελούν γεννήτριες θετικών συναισθημάτων στην καθημερινή τους ρουτίνα. Είναι πιο αισιόδοξα, πιο ευέλικτα, συγχωρητικά, και υποστηρικτικά στις κοινωνικές τους σχέσεις και γενικά κάνουν αυτό που λέμε ευτυχισμένες σχέσεις.

Αγγελική Αρβανιτοπούλου
Clinical Psychology Ms
Harvard edx
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

Αγγελική Αρβανιτοπούλου
25 Σεπτεμβρίου στις 9:47 μ.μ. · 

Προσπαθούμε για το καλύτερο : εντοπίζουμε κακές μας εσώτερες συνήθειες της Αγγελικής Αρβανιτοπούλου

Προσπαθούμε για το καλύτερο : εντοπίζουμε κακές μας εσώτερες συνήθειες

Οι πιο κακές μας συνήθειες έχουν να κάνουν με σκέψεις ή συναισθηματικές καταστάσεις που κάποια στιγμή δημιουργούνται ως απόκριση σε κάποιες πιεστικές εμπειρίες μας και δυστυχώς μετά εδραιώνονται. Παρόλο που τις δημιουργήσαμε αμυντικά, για να προστατευτούμε από κάτι που κάποτε θεωρήσαμε ότι μας απειλούσε, τις περισσότερες φορές μας παγιδεύουν σε μια διαστρεβλωμένη εκδοχή της πραγματικότητας και ούτε που το καταλαβαίνουμε πώς ενεργοποιούνται τόσο αυτόματα πώς μας κυβερνούν και πόσο μας σαμποτάρουν.

 Έχω μια λίστα με τις κυριότερες:

1) το παρελθόν εναντίον μου
Εδώ πιστεύω ότι το μέλλον μου θα καθοδηγείται από το παρελθόν μου. Το πιστεύω τόσο που σχεδόν το κάνω να επαληθεύει.
2) Ανώφελες συγκρίσεις
Κάνω συγκρίσεις για να στραφώ εναντίον μου και να φέρω την καταστροφή υποβαθμίζοντας τον εαυτό μου.
3) Ξέρω τι σκέφτονται
Φτιάχνω σενάρια για το τι γίνεται στο παρασκήνιο, τι νομίζω ότι σκέφτονται οι άλλοι για μένα και ψάχνω επιλεκτικές αποδείξεις που αγνοούν την πραγματικότητα σε όλη της την ακεραιότητα και μονομερώς αποδεικνύουν τα σενάριά μου.
4) Αυτά τα ‘πρέπει’
Τα ΄πρέπει΄ μου έχουν στο χάρτη τους μια μακρινή ‘ιδεοχώρα’ που όσο πλησιάζω μετατοπίζεται, έναν εαυτό τόσο τέλειο που όσο και να τεντωθώ δεν τον φθάνω. Τι εναλλακτική να υπάρχει άραγε πέρα από το μακρινό τέλειο που να είναι πιο απτό για τις ρεαλιστικές μου δυνατότητες ;
5) Το κακό στο κατώφλι
Πάντα περιμένω το χειρότερο να συμβεί…
6) Διχοτομώντας ….
Όλα τα βλέπω άσπρα ή μαύρα χωρίς ενδιάμεσες αποχρώσεις. Όλους τους βλέπω καλούς ή κακούς αγνοώντας ότι οι άνθρωποι είναι πιο πολυσύνθετοι.
7) Αναπόφευκτες παρορμήσεις
Τα συναισθήματά μου είναι αποτέλεσμα των σκέψεων μου και όχι αόρατοι και απρόβλεπτοι εισβολείς . Σχεδόν πάντα εγώ δημιουργώ τα συναισθήματά μου καθώς σκέφτομαι.
Αγγελική Αρβανιτοπούλου
Clinical Psychology Ms
Harvard edx
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

Αγγελική Αρβανιτοπούλου
23 Σεπτεμβρίου στις 1:20 μ.μ. · 

Αγγελική Αρβανιτοπούλου, Και ξαφνικά βρίσκεσαι μεσοπέλαγα

Και ξαφνικά βρίσκεσαι μεσοπέλαγα

Ο άνθρωπος όταν είναι παγιδευμένος στην δυσχέρεια του χάνει την αίσθηση της προσωρινότητας του χρόνου και νομίζει ότι η ταλαιπωρία του ήρθε για να μείνει για πάντα. Αυτή η ψευδαίσθηση είναι μια παγίδα που κάποτε είχε προσαρμοστικά οφέλη για την διαιώνιση του είδους μας γιατί με αυτό τον τρόπο- κρατώντας μεγενθυτικό φακό στις αναποδιές και διαστρεβλώνοντας την αντίληψη του χρόνου- προσπαθούσε περισσότερο ο μακρινός πρόγονός μας για να βγεί από τις συμπληγάδες του, να προσαρμοστεί, και να εξασφαλίσει την διαιώνιση του είδους.
Αν αισθανόμασταν εκ των προτέρων ότι ''μπόρα είναι, θα περάσει'' μπορεί να μην δουλεύαμε τα προβλήματά μας τόσο αποτελεσματικά. Από την άλλη βέβαια, ποιός θέλει να νομίζει και να αισθάνεται ότι θα πονάει για πάντα; Μας λένε θα περάσει, το καταλαβαίνουμε εγκεφαλικά αλλά  συναισθηματικά διαφωνούμε.

Όσο έχουμε λαβές να πιαστούμε (πράγματα που μας κάνουν και αισθανόμαστε καλά και ένα προστατευτικό κιγκλίδωμα από υποστηρικτικούς ανθρώπους είμαστε λίγο πιο τυχεροί.
Πέρα από αυτό, έχω παρατηρήσει ότι αυτό που αισθανόμαστε όταν είμαστε στα δύσκολα είναι ότι μπροστά έχει ομίχλη. Λέμε π.χ. είμαι χάλια, και δεν προσδιορίζουμε τι σημαίνει αυτό το χάλια. Βοηθάει πολύ αν το κάνουμε πιο συγκεκριμένο, γιατί π.χ. άλλο είναι το 'είμαι χάλια που δεν με πήρε τηλέφωνο και έτσι αισθάνομαι ότι με απορρίπτει' , και άλλο είναι το'είμαι χάλια που δεν με πήρε τηλέφωνο και έτσι θα περάσω ένα μοναχικό απόγευμα'. 

Αφού γίνουμε συγκεκριμένοι, μετά βοηθάει πολύ να αναρωτηθούμε ποιό είναι το χειρότερο που μπορεί να συμβεί αν το σενάριο καταστροφής που τρέχει στο μυαλό μας πραγματοποιηθεί. Πολύ πιθανόν, να δούμε ότι και τα χειρότερα αντιμετωπίζονται, και τελικά η ζημιά ήταν περιορισμένης έκτασης και όχι ολική καταστροφή. Έτσι, ακόμη και να φοβάμαι πως ο πόνος θα κρατήσει για πάντα, αν υπολογίσω με ακρίβεια τις διαστάσεις του προβλήματος θα δω ότι υπάρχουν πολλά πράγματα που θα μπορώ να κάνω ακόμη κι αν παραμείνω και σε αυτή την κατάσταση.

Αγγελική Αρβανιτοπούλου
Clinical Psychology MS
Ηarvard edx
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

Αγγελική Αρβανιτοπούλου
30/8/2014 · 

Αγγελική Αρβανιτοπούλου, Αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές

Όταν ανακαλύπτουμε την εστία που δημιουργεί όλες εκείνες τις αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές και τακτικές μας είναι σα να ξεπηδούν λεπτά νήματα που υφαίνοντας ενώνουν όλα τα σκόρπια κομμάτια μας. Ο ψυχισμός μας ξεπηδά σαν ανακάλυψη όχι κάποιας αόρατης ιδέας, αλλά σα μοτίβο εργόχειρου, ορατός, απτός επαναλαμβανόμενος σε ατέρμονα χωροχρόνο. Είναι τότε μόνο που μπορούμε να πάρουμε την κατάσταση στα χέρια μας και να δώσουμε τη δική μας ύφανση ζωής σε παρόντα χρόνο.
Αγγελική Αρβανιτοπούλου
Clinical Psychology MS
Ηarvard edx
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας



Αγγελική Αρβανιτοπούλου
27 Αυγούστου

Αγγελική Αρβανιτοπούλου : Προσοχή! Εύθραστο υλικό!

Προσοχή! Εύθραστο υλικό!

Κάποιοι άνθρωποι είναι πιο επιρρεπείς στο στρες και στα παρελκόμενά του από άλλους. Οι πιο πρόσφατες έρευνες έχουν υποδείξει μερικά κριτήρια τα οποία κρούουν την πόρτα των ατόμων που έχουν την τάση να υποφέρουν από διαταραχές και παθήσεις που σχετίζονται με το άγχος.
Φαίνεται λοιπόν ότι η ομάδα των ατόμων που είναι ευπαθής διακρίνεται από τάση να αντιλαμβάνεται οτιδήποτε αβέβαιο ως επικείμενο κίνδυνο. Οι άνθρωποι της ‘αβάσταχτης αβεβαιότητας’ αντιμετωπίζουν ένα απειλητικό γεγονός με ισχνές πιθανότητες σα να είναι ενδεχομένως ένας σοβαρός κίνδυνος που όπου να ναι θα το βρουν μπροστά τους. Δηλαδή, υπερεκτιμούν και τις πιο ασήμαντες πιθανότητες και ταυτόχρονα δεν αντέχουν την αβεβαιότητα. Έτσι, είναι παγιδευμένοι σε ένα φαύλο κύκλο που υπολογίζουν και τις πιο αδρές πιθανότητες κάποιου καταστροφικού συμβάντος έτσι ώστε να είναι προετοιμασμένοι σε περίπτωση που γίνει.
Ένα άλλο πολύ ενδιαφέρον κριτήριο, έχει να κάνει με το ότι κάποιοι άνθρωποι έχουν εντονότερα και περισσότερα σωματικά συμπτώματα και υπερδιέργερση καθώς βιώνουν και το παραμικρό άγχος. Π.χ. αισθάνονται εντονότερα τον καρδιακό παλμό, ιδρώνουν πιο εύκολα, κλπ. Αυτοί λοιπόν οι άνθρωποι ανησυχούν περισσότερο γιατί παραδόξως καθώς εμπλέκονται σε σκέψεις ανησυχίας αποσπούν την προσοχή τους από αυτά τα σωματικά συμπτώματα Δηλαδή, είναι σα να λέμε, ότι οι αγχωτικές σκέψεις λειτουργούν σαν έναν τρόπο να αντιμετωπίζουν την έντονη σωματική υπερδιέργερση που βιώνουν υπό συνθήκες καθημερινού στρες.

Αγγελική Αρβανιτοπούλου
Clinical Psychology MS
Ηarvard edx
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας


Αγγελική Αρβανιτοπούλου
26 Αυγούστου

Όταν η θετική σκέψη δεν λειτουργεί

«Να ζεις τελικά δε σημαίνει να γίνεις τέλειος

όπως μας μάθανε στο σχολείο ή στο κατηχητικό,

σημαίνει ίσως να γίνεις πιο αληθινός»

  

Τα συναισθήματα μας, οι χαρές, οι λύπες, ο πόνος, ο φόβος είναι ένα αναπόφευκτο μέρος της ανθρώπινης εμπειρίας. Κάποιες φορές μπορούν να μας στείλουν στην κορυφή του Ολύμπου και κάποιες άλλες να μας καταποντίσουν στα βάθη της απελπισίας αλλά αν μη τι άλλο μας υπενθυμίζουν ότι τουλάχιστον είμαστε ακόμα ζωντανοί. Συνήθως αυτά που ο νους μας χαρακτηρίζει «καλά» συναισθήματα είναι ευπρόσδεκτα ενώ τα άλλα, τα λεγόμενα «κακά» συναισθήματα προσπαθούμε να αποφύγουμε να τα βιώσουμε με κάθε κόστος. Δε έχουμε μάθει στον πόνο… δεν μπορούμε να τον αντέξουμε με τίποτα. Οι άνθρωποι χρησιμοποιούν τα πάντα, από ναρκωτικά και αλκοόλ μέχρι την άρνηση, την φυγή ή την επίρριψη ευθυνών σε άλλους στην προσπάθεια να προστατέψουν τον εαυτό τους από το να αισθανθεί άσχημα, απ’ το να πονέσει.

Πολύ συχνά όταν κάποιος δεν μπορεί να διαχειριστεί τα συναισθήματά του ακούει απ’ την ομήγυρή του τις  παρακάτω συμβουλές :

«Μάθε να σκέπτεσαι θετικά»

«Γίνε ευτυχισμένος, η ευτυχία είναι ο σκοπός της ζωής»

«Να είσαι αισιόδοξος και όλα θα πάνε καλά»

Παρόλο που σαν θεωρία οι φράσεις αυτές ακούγονται υπέροχα στα αυτιά του προβληματικού μας φίλου, (γιατί ας είμαστε ειλικρινείς ποιος αλήθεια δεν θέλει να νιώθει ευτυχισμένος και αλώβητος κάθε στιγμή), δεν είναι σίγουρα η πιο υγιής επιλογή. Έτσι κι αλλιώς και οι φίλοι του, που με τόσο αγνές προθέσεις τον παροτρύνουν, δεν δυνατόν να σκέφτονται πάντα θετικά (αν είναι άνθρωποι) κι αν νομίζουν ότι το κάνουν ζούνε σε χειρότερη πλάνη απ' αυτόν. Τις περισσότερες φορές λοιπόν η πιο υγιής στάση για να καταφέρουμε να ξεπεράσουμε ένα σκληρό συναίσθημα, είναι να αναγνωρίσουμε αυτό το συναίσθημα αλλά κυρίως να το βιώσουμε σε όλη την έντασή του και να μείνουμε με την πικρή γεύση που αυτό αφήνει στα χείλη μας, μέχρι η πίκρα αυτή να αρχίσει να ξεθωριάζει.

Τι ειρωνεία αλήθεια! Αυτό που οι άνθρωποι προσπαθούν να καλύψουν, να ωραιοποιήσουν ή να αποφύγουν με κάθε κόστος (το βίωμα του συναισθήματος) είναι αυτό ακριβώς που θα τους βοηθήσει να λύσουν τα δεσμά τους και να απελευθερωθούν. Αρνούμενοι την ύπαρξη αυτού που μας πονάει, το αναγκάζουμε να κοχλάζει κάτω από την επιφάνεια, αναμένοντας την ευκαιρία να εκραγεί σαν τον Βεζούβιο, ενώ αναγνωρίζοντάς το, παρατηρώντας το χωρίς κριτική διάθεση και βιώνοντάς το, αυτό αρχίζει σταδιακά να εκτονώνεται και να υποχωρεί. Μπορεί η νέα οδηγία να ακούγεται αρκετά απλή: «Βίωσε το συναίσθημα σου και αυτό θα εξαφανιστεί» αλλά σίγουρα τα πράγματα είναι αρκετά πιο περίπλοκα από ότι φαίνονται. Είναι σημαντικό λοιπόν να αντιληφθούμε τον ρόλο των συναισθημάτων μας και πως ακριβώς τα χαρακτηριζόμενα «κακά»  συναισθήματα μπορούν να μας βοηθήσουν να επιταχύνουμε την εξελικτική πορεία μας. 

«Είναι ο πόνος απαραίτητος; Και ναι και όχι. Αν δεν είχες υποφέρει μέχρι τώρα δε θα υπήρχε βάθος, ταπεινότητα και συμπόνια σε σένα σαν ανθρώπινο ον που είσαι. Ο πόνος δημιουργεί ρωγμές στο κέλυφος του εγώ και είναι απαραίτητος μέχρι το σημείο που έχει υπηρετήσει το σκοπό του. Ο πόνος είναι απαραίτητος μέχρι να συνειδητοποιήσεις ότι δεν είναι απαραίτητος»

Eckhart Tolle

Κάποιοι δάσκαλοι δυστυχώς πείθουν τους μαθητές τους να απονεκρώνουν τα συναισθήματά τους, να περνούν πολλές δεκαετίες της ζωής τους χωρίς να αισθάνονται τίποτα και έτσι μόλις αναδύεται από μέσα τους ένα αρνητικό συναίσθημα αμέσως καταφεύγουν στην αγαπημένη αμυντική τακτική τους (άρνηση, αποφυγή, προβολή, εθισμός κλπ). Όταν όμως ένα άτομο ξοδεύει τη ζωή του στην προσπάθεια να μην αισθάνεται, να μην βιώνει τα συναισθήματά του, αναλαμβάνει το επικίνδυνο ρίσκο να υπερκαλύψει αυτή τη ζωή και αυτό που η ίδια ζωή υποκρύπτει, με υπερβολική δράση. Τρέχει από τη μια δουλειά στην άλλη χωρίς να βρίσκει καμιά που να τον γεμίζει, τρέχει από την μια σχέση στην άλλη, αλλάζει συνεχώς τα χόμπι του κι όλα αυτά για να αποφύγει «αυτό που υπάρχει», που δεν είναι άλλο από το συναίσθημα που προσπαθεί να θάψει στο υποσυνείδητό του,  το οποίο ποτέ δεν τόλμησε να αντιμετωπίσει. Με την πάροδο του χρόνου γίνεται ένας άνθρωπος  εθισμένος στο τρέξιμο και την υπερβολική δράση (human doing)  αντί να γίνει ένας άνθρωπος που θα νοιώθει όμορφα και άνετα όταν απλώς βιώνει αυτό που υπάρχει (human being). Όλοι στο κοντινό μας περιβάλλον έχουμε νομίζω τρανταχτά παραδείγματα ανθρώπων που δεν μπορούν να κάτσουν ήσυχα στο ίδιο μέρος περισσότερο από μερικά λεπτά της ώρας, που δεν  μπορούν να παραμείνουν στο ίδιο θέμα σοβαρής συζήτησης αλλά «πηδούν» από κουτσομπολιό σε κουτσομπολιό και ο νους τους ποτέ δεν γαληνεύει. Είναι ο καταπιεσμένος συναισθηματικός τους κόσμος που εκείνη ακριβώς την ώρα της ηρεμίας αγωνίζεται μανιασμένα να έλθει στην επιφάνεια, να βρει λίγο ζωτικό χώρο ώστε να κάνει αισθητή την παρουσία του και πρέπει με κάθε τρόπο να παραμείνει φυλακισμένος στα σκοτεινά υπόγεια του είναι και να πάψει να πυροβολεί ασταμάτητα. 

Αυτή η υπερδραστηριότητα και η καταπίεση των συναισθημάτων φέρνει τους παραπάνω ανθρώπους στο σημείο να αποκόπτονται εντελώς απ’ τον αληθινό τους εαυτό.  Έτσι σιγά-σιγά γίνονται αναίσθητοι στο να αντιλαμβάνονται πως πραγματικά αισθάνονται και εστιάζουν την προσοχή τους στο πως θα έπρεπε να αισθάνονται και να ενεργούν, το οποίο τους εμποδίζει να είναι ειλικρινείς με τον εαυτό τους. Το γενικό συμπέρασμα από τα παραπάνω είναι ότι τα συναισθήματά μας δεν πρέπει ούτε να τα αγνοούμε, ούτε να τα αφήνουμε να μας κατακλύζουν αλλά να τα βιώνουμε και να τα παρατηρούμε όσο το δυνατόν χωρίς ταύτιση ή κριτική. Τα συναισθήματά μας, όταν κατανοηθούν και χρησιμοποιηθούν σωστά μπορούν να γίνουν θαυμάσιες κατευθυντήριες γραμμές για τη βέλτιστη διαδρομή που θα ακολουθήσουμε στη ζωή μας. Ακόμη κι αν δεν είναι απόλυτα ακριβές να στηριζόμαστε μόνο στα συναισθήματά μας για να αναλύσουμε μια κατάσταση της ζωής μας, μπορούμε να τα χρησιμοποιήσουμε σαν δείκτες για να καταλάβουμε πότε πρέπει να ξεκολλήσουμε από μια ανθυγιεινή σχέση, ή να φύγουμε από μια δουλειά που δεν οδηγεί πουθενά, ή για να φέρουμε στην επιφάνεια ένα βαθύτερα ριζωμένο ζήτημα που μας ικετεύει να του δώσουμε προσοχή.

«Το εγώ λέει: “δεν πρέπει να υποφέρω”, και αυτή η σκέψη σε κάνει να υποφέρεις ακόμη περισσότερο. Είναι μια διαστρέβλωση της αλήθειας η οποία είναι πάντα παράδοξη. Η αλήθεια είναι ότι πρέπει να πεις ΝΑΙ ΣΤΟΝ ΠΟΝΟ πριν καταφέρεις να τον ξεπεράσεις»

Eckhart Tolle

Αισθήσεις και συναισθήματα τελικά είναι κομμάτι της ανθρώπινης εμπειρίας και όταν χρησιμοποιηθούν σωστά μπορούν να γίνουν πολύ χρήσιμα εργαλεία προς όφελός μας. Η επιμονή μας να εστιάζουμε μόνο στη θετική σκέψη για να αισθανόμαστε όμορφα σημαίνει να απορρίπτουμε ένα μεγάλο μέρος από τον πηγαιμό για την Ιθάκη, πράξη που θα έχει ως συνέπεια να μας καταστήσει τελικά ανίκανους να γευθούμε την αληθινή χαρά της ζωής. Αν παρατηρήσουμε προσεχτικά γύρω μας θα διαπιστώσουμε πως οι ευτυχέστεροι και οι πιο γαλήνιοι άνθρωποι είναι αυτοί που έχουν τελικά καταφέρει να επιβιώσουν από δύσκολες στιγμές βιώνοντας απόλυτα το μαρτύριο του πόνου αντί να αρνούνται ότι πραγματικά πονάνε ή να ψάχνουν αντισταθμίσεις για να ελαφρώσουν το μαρτύριο αυτό. Το άτομο που τελικά περνά μέσα απ’ τη διαδικασία του πόνου και καταφέρνει να αντιμετωπίσει τα συναισθήματα του, γίνεται όχι μόνο πιο ευτυχισμένο αλλά και σοφότερο. Κυριολεκτικά καταφέρνει να ανακαλύψει το παραδείσιο φως που αποκαλύπτεται στα μάτια μας μόλις διασχίσουμε ολόκληρη την κόλαση του πόνου.

«Μη φοβάσαι τον πόνο, 

βρίσκεται εκεί για να σου κάψει τα σκουπίδια 

που έχει συσσωρεύσει ο νους σου 

στην πορεία του χρόνου»

Ο φόβος να βιώνουμε τα συναισθήματά μας αρχίζει να απομακρύνεται όσο ασκούμαστε σ’ αυτό. Σύντομα με την συνειδητή εξάσκηση, το να βιώνουμε ένα συναίσθημα αντί να τρέχουμε μακριά από αυτό, γίνεται μια μηχανική ανταπόκριση του εαυτού μας, ακριβώς όπως συμβαίνει όταν εξασκούμαστε στην οδήγηση ενός αυτοκινήτου. Μαθαίνοντας να βιώνουμε και να ξεπερνάμε τα δυσάρεστα συναισθήματά μας όλο και γρηγορότερα, επιτυγχάνουμε την επιτάχυνση της εξέλιξής μας, η οποία δειλά – δειλά μας αποκαλύπτει στο τέλος της διαδρομής αυτής, σημεία ευδαιμονίας, εσωτερικής γαλήνης και αναίτιας χαράς. 

  Συνοδοιπόροι είμαστε με τον ίδιο προορισμό...

http://nekthl.blogspot.gr/2014/07/blog-post_20.html?spref=fb