Κυριακή 1 Φεβρουαρίου 2015

Patrick Guyomard : Η απόλαυση του τραγικού Η Αντιγόνη, ο Lacan και η επιθυμία του αναλυτή



Η απόλαυση του τραγικού
Η Αντιγόνη, ο Lacan και η επιθυμία του αναλυτή

Patrick Guyomard
μετάφραση: Βίκυ Μαλισόβα - Χατζοπούλου
επιμέλεια σειράς: Θανάσης Χατζόπουλος

Μεταίχμιο, 2007
229 σελ.
ISBN 978-960-455-260-3,

Ψυχανάλυση [DDC: 150.195]
Ελληνικό δράμα (Τραγωδία) - Ερμηνεία και κριτική [DDC: 882]
Lacan, Jacques, 1901-1981 [DDC: 150.195 092]


Η απόλαυση του τραγικού είναι εμπνευσμένη από το σχόλιο του Lacan στην τραγωδία της Αντιγόνης. Το σχόλιο αυτό ξετυλίγεται σε επτά διαδοχικές συνεδρίες με τις οποίες «κλείνει» το σεμινάριο της περιόδου 1956-60. Ο Lacan αναδεικνύει τη θέση της ηρωίδας και επιχειρεί τη σύνδεσή της με ζητήματα ηθικής της ψυχανάλυσης, που αποτέλεσε το αντικείμενο του σεμιναρίου εκείνης της χρονιάς. Η απόλαυση του τραγικού είναι κείμενο που αιχμαλωτίζει. Ο ρυθμός, με τις κορυφώσεις και τις παύσεις του, κρατά τον αναγνώστη σε διαρκή εγρήγορση. Κάθε λέξη μοιάζει πολύτιμη, γιατί έχει την ακρίβεια που αξιώνει το γραπτό και τη ζωντάνια ενός λόγου που «μιλάει». Οι αρετές αυτές χρωματίζουν μια επιχειρηματολογία που ανταποκρίνεται στις προκλήσεις του λακανικού σχολίου. Ο τρόπος αξιοποίησης των αρχαίων κειμένων και ο τρόπος ανάγνωσης της συλλογιστικής του Lacan είναι αποκαλυπτικοί.

Κριτικές - Παρουσιάσεις
Γιάννης Σταυρακάκης, Αποδομώντας τη σαγήνη της Αντιγόνης, "Ελευθεροτυπία"/ "Βιβλιοθήκη", τχ. 490, 15.2.2008


O Patrick Guyomard υπήρξε μαθητής των Lacan, Canguilhem, Althusser και Derrida. Το 1969 έγινε μέλος της Φροϋδικής Σχολής και άρχισε να διδάσκει στον Τομέα Ψυχανάλυσης της Vincennes (Πανεπιστήμιο Paris VIII). To 1994 ίδρυσε την Εταιρεία Φροϋδικής Ψυχανάλυσης (Societe de Psychanalyse Freudienne). Σήμερα διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Paris VII.

http://www.biblionet.gr/author/72203/Patrick_Guyomard

Σάββατο 31 Ιανουαρίου 2015

"Ξαναπαίρνω τη σχέση μου στα χέρια μου" - Σεμινάριο - Διοργανωτής "Συναισθηματική Διαλεκτική"


Η ψυχολόγος Αγγελική Αρβανιτοπούλου , η Συναισθηματική Διαλεκτική και η Ομάδα Τεχνών Συναίσθημα, εγκαινιάζουν την συνεργασία τους διοργανώνοντας το σεμινάριο με τίτλο "Ξαναπαίρνω τη σχέση μου στα χέρια μου".

 Κυριακή 1 Φεβρουαρίου 2015 στις 7:00 μ.μ. - 9:00 μ.μ. Αθηνάς 30, Μοναστηράκι

Όσο κάνουμε από τα ίδια, θα παίρνουμε από τα ίδια. Όμως θα θέλαμε να αλλάξουμε τα πράγματα, δεν θέλουμε να χάσουμε τον/την σύντροφό μας. Το σεμινάριο θα μας βοηθήσει να κάνουμε μια εξυπνότερη συναισθηματική προσέγγιση και επένδυση στη σχέση μας.

Θα μιλήσουμε για στρατηγικές ώστε να λύνουμε τα προβλήματά μας και τις συγκρούσεις μας, και θα μάθουμε χρήσιμους τρόπους για να αξιολογούμε, να αναλύουμε και να ‘δουλεύουμε’ καλύτερα τα δεδομένα μας σε σχέση με τον σύντροφό μας, αλλά και δράσεις για να αποκτήσουμε τον σύντροφο που μας αξίζει αν δεν έχουμε.

Διάρκεια: 2 ώρες
Εισηγήτρια : Αγγελική Αρβανιτοπούλου, Clinical Psychology MS Harvard edx , Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας
Προλογίζει ο σκηνοθέτης / ηθοποιός Στέλιος Καλαθάς.
Κόστος συμμετοχής: 20 ευρώ
Τόπος διαξαγωγής: ΠΟΛΥΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΕΚΦΡΑΣΗΣ "+ΑΙΣΘΗΜΑ", ΑΘΗΝΑΣ 30, ΜΟΝΑΣΤΗΡΑΚΙ

Ο αριθμός συμμετεχόντων είναι περιορισμένος , γι αυτό και είναι απαραίτητη η προκράτηση θέσης. Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.

Για κρατήσεις θέσεων καλέστε στο 6946 105 520
Ώρες επικοινωνίας: Δευτέρα - Παρασκευή, 11,00-14,00 και 18,00 - 21,00


https://www.facebook.com/events/718101138306714/?pnref=story

Σάββατο 24 Ιανουαρίου 2015

Σημειολογία της αναγούλας: τα σποτ της Νέας Δημοκρατίας





Γράφει ο Θωμάς Τσαλαπάτης

Κάποιοι, στο άκουσμα της προκήρυξης των εκλογών, πανηγύριζαν επειδή η διακυβέρνηση από τον ακροδεξιό κυβερνητικό θίασο θα έφτανε επιτέλους στο τέλος της. Κάποιοι άλλοι, επειδή αναγνώριζαν το ενδεχόμενο να τελειώσει η χρόνια μνημονιακή πολιτική. Κάποιοι ίσως γιατί πίστευαν πως ένας νέος (έστω κάπως καλύτερος) κόσμος μπορεί να οικοδομηθεί στο τώρα. Όχι εμείς όμως. Εμείς πανηγυρίζαμε γιατί καταλαβαίναμε πως πλησίαζε η ώρα για ένα ακόμη τηλεοπτικό σποτ της Νέας Δημοκρατίας. Βλέπετε, μετά το θρυλικό «Γιατί κύριε;», η εξάρτησή μας στο απεχθές σημείωσε νέα όρια ανάγκης και επιθυμίας. Η προεκλογική περίοδος έμοιαζε με εξιλέωση. Και η σαμαρική Νέα Δημοκρατία δεν θα μας άφηνε για πολύ διψασμένους.

Το προεκλογικό παρόν του κόμματος

Έχει ενδιαφέρον να δούμε το πόσο όμοια είναι η εκστρατεία της Νέας Δημοκρατίας με αυτή που επιχείρησε στις προηγούμενες εκλογές. Πριν τρία χρόνια, για το αντίστοιχο προεκλογικό σποτ γράφαμε: « Στο συγκεκριμένο διαφημιστικό δεν υφίσταται ίχνος πολιτικής επιχειρηματολογίας. Η Νέα Δημοκρατία επιλέγει το φόβο ως βασικό επιχείρημα, αποφεύγοντας να περιγράψει οποιαδήποτε πολιτική διαδικασία που θα οδηγούσε ή θα απέτρεπε το αποτέλεσμα που τον δημιουργεί. Το σποτ λειτουργεί με όρους τηλεοπτικού μάρκετινγκ έξω από τη σφαίρα του πολιτικού. Ο τηλεθεατής - καταναλωτής - πολίτης πρέπει πάση θυσία να αγοράσει το προϊόν. Δεν χρειάζεται να γνωρίζει τις ιδιότητές του, τα προτερήματα ή τα μειονεκτήματα του. Η κακόγουστη και χυδαία επίκληση στο συναίσθημα, θα τον κάνει να λειτουργήσει χρησιμοποιώντας αποκλειστικά τα αντανακλαστικά του. Η ανάλυση είναι πολυτέλεια όταν βλέπεις θλιμμένα παιδικά πρόσωπα. Ο φόβος για τα παιδιά ή μάλλον η αποτροπή του φόβου γίνεται ένας νέος μηχανισμός επιθυμίας. Στο μετααποκαλυπτικό περιβάλλον των διαφημίσεων, η ρητορική ταυτίζεται με την αποπλάνηση και το συναισθηματικό τραμπουκισμό.». Σήμερα δεν θα αλλάζαμε ούτε λέξη.
Η πλήρης απαξίωση και ο αποκλεισμός του επιχειρήματος είναι το μόνιμο προεκλογικό παρόν του κόμματος. Τα σποτ δεν επιθυμούν να πείσουν, αλλά να υποβάλουν. Δεν εξηγούν, αλλά επιβάλλουν. Για το λόγο αυτό δεν εμφανίζουν δείκτες, έργα, πολιτική, αλλά αντίθετα ένα φθηνό ανθολόγιο σημείων. Τους πολίτες και τους ανθρώπους όπως τους αντιλαμβάνονται και όπως τους επιθυμούν, τους ρόλους όπως τους κατασκευάζουν και όπως τους αντιπροσωπεύουν. Και τελικά σε ένα ολίσθημα σκηνογραφικής αφέλειας τη χώρα, όπως την κατάντησαν.

Ο αστερισμός των σημείων

Ας περιπλανηθούμε, λοιπόν, στον αστερισμό των σημείων, όπως αυτός καταγράφηκε μέσα από τα πέντε διαφημιστικά του προϊόντος «Νέα Δημοκρατία». Υπεραπλουστευτικές γενικεύσεις ειπωμένες σε μια δήθεν γλώσσα της πιάτσας, ποδοσφαιρικές παρομοιώσεις υψηλού επιπέδου, μια εκβιαστική οικειότητα που επιτρέπει στον πρωθυπουργό να σου κλέβει την μπάλα ή να εισβάλει στο σαλόνι σου, η γυναίκα αποκλειστικά σε ρόλο συζύγου-μητέρας-νοικοκυράς που όλη την ώρα παίζει με τη βέρα της και ανησυχεί για το μέλλον της χώρας, ένας ελαφρώς ηλίθιος τύπος που δεν μπορεί να χειριστεί το φωτοτυπικό μηχάνημα, χυδαία εκμετάλλευση των δολοφονιών στο Παρίσι για τη δημιουργία φόβου σε σχέση με το μεταναστευτικό ζήτημα. Μια κοινωνία φυλετικής καθαρότητας όπου τα παιδιά που παίζουν στις πλατείες θα είναι αποκλειστικά ελληνόπουλα με γαλάζια μάτια. Μια αποκλειστικά προσωποκεντρική πολιτική ιεραρχίας, όπου ο πατέρας του έθνους μιλά στον πατέρα της οικογένειας ευθύγραμμα χωρίς αντιρρήσεις και ερωτήσεις. Κατοικίδια μιζέρια, όλη η Ελλάδα μια εσωτερικευμένη επαρχία και ο μεσσιανισμός του ηγέτη που «ό, τι υπόσχεται το δίνει και είναι για πάντα».

Πίσω από την καμπάνια

Και πίσω απ’ όλα η φλύαρη υποκρισία που εκκρεμεί πίσω από το κάθε πλάνο. Πίσω από τη νεολαγνεία της ευκαιριακής διαφημιστικής συγκίνησης κρύβεται ο αποκλεισμός των 18αρηδων και το σύνολο μιας πολιτικής που οδηγεί τους νέους στην απελπισία ή την μετανάστευση. Πίσω από την οικογένεια που καταθέτει ερωτήσεις στον μεγάλο Οικείο μέσα στην οικεία του, κρύβεται η διαλυμένη μεσαία τάξη καταδικασμένη στη φτωχοποίηση από τις πολιτικές της κυβέρνησης. Και πίσω από τις πλατείες που αναπνέουν μόνο ελληνόπουλα κρύβεται όλη η ρατσιστική πολιτική της κυβέρνησης με τις προσαγωγές, τις επιχειρήσεις σκούπα, τις ρατσιστικές συμπεριφορές των ομάδων ΔΕΛΤΑ και ΔΙΑΣ και το κλείσιμο του ματιού στις τακτικές της Χρυσής Αυγής. Τέλος, πίσω από την παρουσία του Αντώνη Σαμαρά στα διαφημιστικά σποτ κρύβεται η απουσία του από το κοινοβούλιο καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας του, πίσω από την πυγμή και τη μαγκιά του λόγου του η υποτέλειά του στις διαπραγματεύσεις με τους ετέρους, πίσω από τον πολιτικό λόγο που εύχεται και υπόσχεται, οι πολιτικές πράξεις που ακυρώνουν και καταδικάζουν.
Τα πολιτικά σποτ της Νέας Δημοκρατίας μας περιγράφουν ένα ιδιόμορφο πολιτικό ταξίδι παρά τη θέλησή τους. Ο πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς επισκέπτεται την καταστροφή, την οποία ο ίδιος δημιούργησε. Χαμογελώντας αυτάρεσκα, δίνοντας υποσχέσεις βελτίωσης και αλλαγής σαν κάποιον που φυτεύει αμέριμνα μαργαρίτες σε ένα καμένο δάσος.

Δημοσιεύθηκε στο μπλογκ του http://tsalapatis.blogspot.gr/2015/01/blog-post_18.html αλλά και στην εφημερίδα Εποχή 18/1/2015

Φωτογραφία από το χωνί 

Δευτέρα 5 Ιανουαρίου 2015

Κρίση…(Γράφει η Αγγελική Αρβανιτοπούλου - Clinical Psychology MS Ηarvard edx Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας




Κρίση…

Οι κρίσεις είναι πάντα προσωρινές. Συνήθως αυτή η υπερδιέργερση που αισθάνεσαι δεν κρατάει πάνω από 36 ώρες. Πριν από οτιδήποτε άλλο, ο στόχος σου θα πρέπει να είναι η προσπάθεια για μία συναισθηματική σταθεροποίηση, μία ομοιοστατική κατάσταση, προσπάθεια να χαλαρώσεις. Αυτή τη στιγμή μοιάζει σα να έχεις χάσει κάτι από τον εαυτό σου και τις ικανότητες σου να χειριστείς ακόμη και μικροπράγματα, όμως αυτό δε σημαίνει ότι είσαι άρρωστος.
Συνήθως, η έντονη ταραχή και η κατάθλιψη που επιφέρει μια κρίση δεν είναι ενδεικτικά συμπτώματα μια παθολογικής διαταραχής. Σε μια παθολογική διαταραχή τα συμπτώματα είναι χρόνια, ενώ αυτά που έχεις αυτή τη στιγμή είναι τα παρελκόμενα της κρίσης και συνήθως υποχωρούν. Από την άλλη όμως εάν προηγουμένως υπήρχε ήδη μια ψυχική διαταραχή και τώρα ήρθε και η κρίση, είναι λογικό τα συμπτώματα ταραχής, άγχους, δυσφορίας, και μελαγχολίας να είναι διογκωμένα.
Υπάρχουν τρεις βασικοί παράγοντες που βοηθούν να ξεπεράσουμε μια κρίση.
1. Έχε τουλάχιστον μια σχέση εμπιστοσύνης που να σου δίνει ασφάλεια και να την αισθάνεσαι υποστηρικτική.
2. Έχε τουλάχιστον ένα ρόλο στη ζωή που να αισθάνεσαι ότι τα καταφέρνεις καλά.
 3. Έχε ένα γκρουπ, ή μια ομάδα που να αισθάνεσαι ότι ανήκεις.


Clinical Psychology MS
Ηarvard edx
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

Πέμπτη 25 Δεκεμβρίου 2014

Η προσπάθεια του Χίτλερ να μεταλλάξει τα Χριστούγεννα, για να μη γιορτάζει την ειρήνη και τη γέννηση ενός Εβραίου!





Τα Χριστούγεννα ήταν ένας από τους πρώτους στόχους των Ναζί, όταν ανέλαβαν την εξουσία, το 1933 και από την προπαγάνδα τους δε γλίτωσε ούτε ο Άγιος Βασίλης!

Τον Δεκέμβριο του 1941, ο Αδόλφος Χίτλερ οργάνωσε ένα πλούσιο χριστουγεννιάτικο πάρτι, για τα κορυφαία στελέχη του ναζιστικού κόμματος.
Πολιτικοί και στρατηγοί συγκεντρώθηκαν μπροστά από ένα τεράστιο χριστουγεννιάτικο δέντρο, για να γιορτάσουν και να ανταλλάξουν δώρα, υπό την παρουσία εκατοντάδων δόκιμων των SS, με τις χαρακτηριστικές ψηλές τους μπότες.
Στις εικόνες που διασώθηκαν, από τον προσωπικό φωτογράφο του Φύρερ, ο Χίτλερ μοιάζει λίγο κατηφής, που παρίστατο σε τέτοια εκδήλωση. Αρκεί να σκεφτεί κανείς, πόσο ακατάλληλη θα ήταν για τον ίδιο, που ήταν επικεφαλής μιας γενοκτονίας και μίας φιλοπόλεμης δικτατορίας, η γιορτή της γέννησης ενός Εβραίου!




Ωστόσο, παρά την έκφρασή του, ο Χίτλερ εμφανίζεται σε αυτές τις εικόνες ως κατακτητής, όχι μόνο της ηπειρωτικής Ευρώπης, αλλά και των Χριστουγέννων –μιας γιορτής που κατάφερε μέσα σε μόλις έξι χρόνια, να μετατρέψει σε ένα ισχυρό εργαλείο προπαγάνδας.

Ειρήνη στον Κόσμο!

Τον καιρό του Β “Παγκοσμίου Πολέμου, ο πληθυσμός της Γερμανίας ήταν κυρίως χριστιανικός, συνεπώς, όπως και τώρα, τα Χριστούγεννα ήταν δημοφιλής γιορτή για τους κατοίκους της.

Μάλιστα, το σύγχρονο χριστουγεννιάτικο δέντρο έχει τις ρίζες του στη Ρηνανία, τον 16ο αιώνα. Τα Χριστούγεννα, λοιπόν, ήταν πολύ σημαντικά για τους Γερμανούς, ώστε να τα «ξεφορτωθούν» οι Ναζί, παρά το ότι αντιπροσώπευαν, όσα απεχθανόταν ο Χίτλερ: τη χριστιανική ηθική της ειρήνης στη Γη. Εφόσον δε μπορούσε να απαλλαγεί από αυτά, θα προσπαθούσε να τα κάνει δικά του.
Σε ένα κείμενο προπαγάνδας του 1937, με τίτλο «Νέες Έννοιες για τα Έθιμα που Κληρονομήσαμε», περιγράφονται οι ψυχικές ασκήσεις αεροβικής, που έπρεπε να περάσουν οι Ναζί, για να μετατρέψουν τα Χριστούγεννα σε μια γιορτή, που θα μπορούσαν να υποστηρίξουν.
Τα Χριστούγεννα θεωρούνται παραδοσιακά ως «διακοπές, για να υπάρχει ειρήνη σε όλη την ανθρωπότητα» -μια ερμηνεία, που έπρεπε να απορριφθεί, με βάση το άρθρο. Άλλωστε, είναι παράδοξο να εύχεσαι ειρήνη σε όλο τον κόσμο και να στοιβάζεις εκατομμύρια ανθρώπους σε θαλάμους αερίων.
Έτσι, ο συγγραφέας επεσήμανε, πως οι Γερμανοί θα έπρεπε να εύχονται τα Χριστούγεννα για ειρήνη στη Γερμανία. «Μια ειρήνη, που θα μπορούσε πιθανώς να επιτευχθεί, μόνο με την απαλλαγή από τους εχθρούς του κράτους, όπως οι Εβραίοι, οι Τσιγγάνοι, οι κομμουνιστές, και οι ομοφυλόφιλοι.



Η άγρια νύχτα του «Σωτήρα Φύρερ»!

Η προπαγάνδα δεν τελειώνει εδώ. Ο Χίτλερ προσπάθησε, με κάθε τρόπο, να «βγάλει» τον Χριστό από τα Χριστούγεννα, που ονομάζονται «Weihnachten» (Άγια Νύχτα) στη Γερμανία, στοιχείο που βόλευε πολύ τον Φύρερ. Ωστόσο, οι Ναζί διάλεξαν ένα άλλο όνομα: «Rauhnacht» (Άγρια Νύχτα), ώστε να υπάρχει κι ένας υπαινιγμός βίας!

Ευτυχώς για τον Χίτλερ, οι Γερμανοί είχαν το χειμερινό ηλιοστάσιο, το οποίο γιόρταζαν πολύ πριν ο Χριστιανισμός φθάσει στη χώρα κι έτσι, ήταν εύκολο για τους Ναζί, να ισχυριστούν ότι η «Weihnachten» ήταν μία παγανιστική γιορτή.

Οι εμπνευστές του Ολοκαυτώματος, Χάινριχ Χίμλερ και Άλφρεντ Ρόζεμπεργκ, άλλαξαν ακόμη και τους στίχους στα χριστουγεννιάτικα τραγούδια, όπου αναφερόταν ο Ιησούς, όπως η «Άγια Νύχτα» και τα μετέτρεψαν σε ύμνους στον Εθνικοσοσιαλισμό. Κάθε αναφορά του Ιησού αντικαταστάθηκε από τον «Σωτήρα Φύρερ»!

Ο Χριστός «αφαιρέθηκε», αλλά τα πράγματα ήταν δυσκολότερα με τον Άγιο Βασίλη, τον Έλληνα χριστιανό επίσκοπο Νικόλαο του 4ου αιώνα στη Μικρά Ασία, ο οποίος μόνο Άριος δεν ήταν.
Ακόμη και οι Ναζί δε μπορούσαν να του κηρύξουν τον πόλεμο, ωστόσο του άλλαξαν το όνομα. Ισχυρίστηκαν ότι η φιγούρα με τη γενειάδα, που μοιράζει δώρα τα Χριστούγεννα στα σπίτια, ήταν ο παγανσιτικός Θεός Οντίν. Οι Χριστιανοί τον είχαν κλέψει, αλλά τώρα το όνομά του αποκαταστάθηκε.

Τα στολίδια των Χριστουγέννων

Έπρεπε, όμως, να αλλάξει και το χριστουγεννιάτικο δέντρο, παρά το γεγονός ότι ήταν απόλυτα γερμανική επινόηση. Το αστέρι στην κορυφή ενοχλούσε τους Ναζί, είτε είχε έξι αιχμές και παρέπεμπε στο άστρο του Δαβίδ, είτε είχε πέντε αιχμές και θύμιζε το κομμουνιστικό αστέρι. Οι Ναζί έβαζαν στη θέση του μία σβάστικα, έναν κεραυνό των SS, ή ένα γερμανικό τροχό.

Άλλαξε επίσης η διακόσμηση του δέντρου, με τα στολίδια να παραπέμπουν στον πόλεμο, όπως αντίγραφα χειροβομβίδων και αυτόματων όπλων, αλλά και στον σωβινισμό. Έχουν διασωθεί στολίδια όπως ασημί μπάλες με συνθήματα: «Sieg Heil», κόκκινοι λαμπτήρες που καλύπτονται από σβάστικες, και ομοιώματα σιδερένιων σταυρών και αετών. Δεν έλειπαν φυσικά οι μινιατούρες με τη μορφή του Χίτλερ, οι οποίες όμως δεν του άρεσαν και τις απαγόρευσε με νόμο.



Το 1939, τα Χριστούγεννα είχαν σχεδόν μετατραπεί σε ένα εργαλείο ναζιστικής προπαγάνδας, όπως μαρτυρά ένα άρθρο της εποχής: «Όταν γιορτάζουμε τα Χριστούγεννα, έχουμε συμπεριλάβει στον κύκλο της οικογένειας, όσους έχουν γερμανικό αίμα και δέχονται ως γιορτή τη «Germanethnicity», εκείνους που η τύχη δεν τους επέτρεπε να ζουν εντός των συνόρων του Ράιχ, ή κάνουν το καθήκον τους σε ξένους λαούς».

Το 1937, ο προπαγανδιστής Φρίντριχ Ρεμ έγραφε: «Δεν μπορούμε να δεχτούμε, ότι γερμανικό χριστουγεννιάτικο δέντρο έχει να κάνει με μια φάτνη σε ένα παχνί στη Βηθλεέμ. Είναι αδιανόητο για μας ότι τα Χριστούγεννα και όλο τα βαθύ ψυχικό τους υπόβαθρο, είναι το προϊόν μιας ανατολικής θρησκείας».

Πάντως, η μετάλλαξη των Χριστουγέννων από τον Χίτλερ δεν κράτησε πολύ. Κατά την επέλαση των Συμμάχων το 1944, η χριστιανική επιρροή για τα Χριστούγεννα ήταν το μικρότερο πρόβλημα των Ναζί, που τα «ξαναβάφτισαν» ως ημέρα μνήμης, για όσους είχαν χάσει στον πόλεμο.

Ήταν η τελευταία χρονιά των ναζιστικών Χριστουγέννων. Μετά από τέσσερις μήνες, ο Φύρερ ήταν νεκρός και οι ύμνοι του Χίμλερ, που τραγουδήθηκαν λίγο στη μεταπολεμική Γερμανία, είχαν την ίδια τύχη με κάθε ναζιστική ιδέα. Αποκηρύχθηκαν και θάφτηκαν στο χρονοντούλαπο της ιστορίας!

Ίσως αυτό να εξηγεί και τη θλιβερή έκφραση του Χίτλερ στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι, ανάμεσα στους συνεργούς του το 1941. Πιθανόν να προέβλεπε το φάντασμα των Χριστουγέννων του μέλλοντος.

Σάββατο 20 Δεκεμβρίου 2014

Διάλεξη του Sandi Nikolareas : ΆΓΓΕΛΟΙ και ΔΑΙΜΟΝΕΣ


Προσκαλείστε τις 21 Δεκεμβρίου 2014 στις 20:00 στο Athens Hilton Αιθουσα Σαντορινη* 456 σε μια διάλεξη του ζωγράφου και συγγραφέα Sandi Nikolareas  για ένα θέμα πιο αρχαίο και από τον κόσμο, "ΑΓΓΕΛΟΙ και ΔΑΙΜΟΝΕΣ"

Ο καλλιτέχνης θα κάνει μια νέα προσέγγιση που θα αφήσει εποχή, κάτι που σας έχει ήδη συνηθίσει κάθε χρόνο στις καθιερωμένες του πλέoν διαλέξεις στο πνεύμα των Χριστουγέννων που γίνονται στα πλαίσια του διεθνούς οικονομικού φόρουμ του MONEY SHOW.

*Προσοχή όχι στην αίθουσα Ερατώ Α που γράφει η αφίσα κι αρχικά είχε κλειστεί αλλά στην αίθουσα Σαντορίνη 456 που προτίμησε τελικά ο Σάντη Νικολαρέας επειδή είναι μεγαλύτερη.

Διαβάστε το προηγούμενο άρθρο μου για την ομότιτλη έκθεση του εικαστικού που πραγματοποιιήθηκε στη Gallery Δεληολάνης τον Μάιο του 2014 : https://sites.google.com/site/ephemereidese/politismos/sandinikolareasekthesezographikesangeloikaiarchangeloi

Το Βυζαντινό Χριστουγεννιάτικο Δέντρο. Άλλο ένα έθιμο που αντέγραψε η Βορειοδυτική Ευρώπη!









Το χριστουγεννιάτικο δέντρο της αρχαιότητας

Η ιδέα για το στολισμό ενός δέντρου κατά τα Χριστούγεννα δεν είναι ξενόφερτη, όπως θεωρούν πολλοί. Στην αρχαία Ελλάδα παρόμοιο έθιμο υπήρχε, μόνο που το φυτό δεν ήταν έλατο, αλλά η Ειρεσιώνη.

Η Ειρεσιώνη (είρος = έριον, μαλλίον) ήταν κλάδος αγριελιάς (κότινος) στολισμένος με γιρλάντες από μαλλί λευκό και κόκκινο και τους πρώτους φθινοπωρινούς καρπούς (σύκα, καρύδια, αμύγδαλα, κάστανα, δημητριακά, κ.λπ., εκτός του μήλου και του αχλαδιού).

Αποτελούσε έκφραση ευχαριστίας για τη γονιμότητα του λήξαντος έτους και παράκληση συνεχίσεως της γονιμότητας και ευφορίας κατά το επόμενο και ήταν αφιερωμένη στην Αθηνά, τον Απόλλωνα και τις Ώρες (Ευνομία, Δίκη, Ειρήνη).

Το διάστημα 22 Σεπτεμβρίου-20 Οκτωβρίου, παιδιά των οποίων και οι δύο γονείς ζούσαν, περιέφεραν την Ειρεσιώνη στους δρόμους της πόλης των Αθηνών τραγουδώντας κάλαντα από σπίτι σε σπίτι, παίρνοντας το φιλοδώρημά τους από τον νοικοκύρη ή τη νοικοκυρά και όταν έφθαναν στο σπίτι τους κρεμούσαν την Ειρεσιώνη πάνω από την εξώπορτά τους, όπου έμενε εκεί μέχρι την ιδία ημέρα του νέου έτους, οπότε, αφού τοποθετούσαν την νέα, κατέβαζαν την παλιά και την έκαιγαν. Άλλα παιδιά κρεμούσαν την Ειρεσιώνη πάνω από την θύρα του Ιερού του Απόλλωνος.

Πρόγονος λοιπόν, του Χριστουγεννιάτικου δέντρου είναι η Ειρεσιώνη, μέσω της οποίας μεταδόθηκε το έθιμο του στολισμένου δέντρου στους βόρειους λαούς από τους Έλληνες ταξιδευτές, οι οποίοι ελλείψει ελαιοδένδρων, στόλιζαν κλαδιά από τα δέντρα που ευδοκιμούσαν σε κάθε τόπο.

http://www.prisonplanet.gr
Το Βυζαντινό Χριστουγεννιάτικο Δέντρο



To Χριστουγεννιάτικο δένδρο και μάλιστα ως μετεξέλιξη της αρχαίας Ελληνικής «Ειρεσιώνης», όχι μόνο δεν απαγορευόταν στο Βυζάντιο αλλά αντιθέτως κατά την εορτή των Χριστουγέννων «…κατά διαταγήν του επάρχου της (κάθε) πόλεως, ου μόνον καθαρισμός των οδών εγένετο, αλλά και στολισμός διαφόρων κατά διαστήματα στηνομένων στύλων με δενδρολίβανα, κλάδους μύρτου και άνθη εποχής…» (Φαίδωνος Κουκουλέ, Τακτικού Καθηγητού του Πανεπιστημίου Αθηνών και Ακαδημαϊκού «Βυζαντινών Βίος και Πολιτισμός» τ. στ΄, σελ. 152).

Αξίζει να σημειωθεί ότι ένα επίλεκτο Βασιλικό Καβαλλαρικό (Ιπποτικό) Τάγμα της βυζαντινής ανακτορικής φρουράς το οποίο – μεταξύ άλλων – συμμετείχε με τελετουργικό ρόλο σε επίσημες αυτοκρατορικές τελετές – μεταξύ των οποίων και της τελετής των Χριστουγέννων – ήταν εκείνο της «Εταιρείας», το οποίο διαιρείτο σε «Μικρή», «Μεσαία» και «Μεγάλη Εταιρεία».

Την «Μικρή Εταιρεία» την αποτελούσαν αλλόθρησκοι!!!… (π.χ. εθνικοί, ειδωλολάτρες, μουσουλμάνοι κλπ).

Την «Μεσαία Εταιρεία» την αποτελούσαν αλλόδοξοι ή/και αλλοεθνείς Χριστιανοί (π.χ. Σκανδιναυοί, Γερμανοί, Ρώσοι, Άγγλοι κλπ).

Την «Μεγάλη Εταιρεία» την αποτελούσαν «Ρωμαίοι», δηλ. Έλληνες Ορθόδοξοι Χριστιανοί (Ρωμιοί).

Πιο πιθανό είναι επομένως να ήταν οι αλλοεθνείς/αλλογενείς Ιππότες της Μεσαίας Εταιρείας εκείνοι που μεταλαμπάδευσαν το έθιμο της «Ειρεσιώνης» (το οποίο μετεξελίχθηκε στους «Βυζαντινούς στηνόμενους στύλους με δενδρολίβανα, κλάδους μύρτου και ανθέων εποχής») στις αλλόδοξες Χριστιανικές χώρες από τις οποίες κατάγονταν.

Πάντως η ανάμνηση του βυζαντινού Χριστουγεννιάτικου στολισμού με στηνόμενους στύλους με δενδρολίβανα επιβίωσε στα Πρωτοχρονιάτικα κάλανδα: «Αρχιμηνιά κι αρχιχρονιά ψηλή μου ΔΕΝΔΡΟΛΙΒΑΝΙΑ…»

Δεν γνωρίζω εάν π.χ. στις Σκανδιναυικές χώρες φύονται δενδρολίβανα, αλλά τα κλαδιά του ελάτου που μοιάζουν πολύ με εκείνα του δενδρολίβανου θα μπορούσαν ίσως να αποτελούν το πιο πρόσφορο υποκατάστατό του που διαδόθηκε ευρέως στη Δύση και παρέμεινε μέχρι τις ημέρες μας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η φάτνη η οποία τοποθετείται στην βάση του Χριστουγεννιάτικου δένδρου αποτελεί επίσης ελληνικό έθιμο από την εποχή του Βυζαντίου:

«Οι Βυζαντινοί κατά την ημέραν των Χριστουγέννων…εσχημάτιζον σπήλαιον και εν αυτώ ετοποθέτουν στρωμνήν εφ’ ής ετοποθέτουν παίδα, τον Ιησούν παριστάνοντα…» (Φαίδωνος Κουκουλέ, Τακτικού Καθηγητού του Πανεπιστημίου Αθηνών και Ακαδημαϊκού «Βυζαντινών Βίος και Πολιτισμός» τ. στ΄, σελ. 151).

Ομοίως και τα κάλανδα

«…Οι Βυζαντινόπαιδες, περιερχόμενοι τας οικίας, από βαθείας πρωίας μέχρι δείλης οψίας, μετά αυλών και συρίγγων έλεγον τα κάλανδα…» (Φαίδωνος Κουκουλέ, Τακτικού Καθηγητού του Πανεπιστημίου Αθηνών και Ακαδημαϊκού «Βυζαντινών Βίος και Πολιτισμός» τ. στ΄, σελ. 152).

Περί των καλανδιστών κατά τα Χριστούγεννα κατά τον ΙΒ΄ αι. μαρτυρεί και ο Ι. Τζέτζης γράφων:

«…Και όσοι κατ’ αρχίμηνον την Ιανουαρίου και τη Χριστού γεννήσει δε και Φώτων ημέρα, οπόσοι περιτρέχουσι τας θύρας προσαιτούντες μετά ωδών και επωδών και λόγους εγκωμίων…».

Ομοίως ο Άη Βασίλης για τον οποίο ο καθηγητής της λαογραφίας Δ. Λουκάτος, στο βιβλίο του «Χριστουγεννιάτικα και των γιορτών» γράφει μεταξύ άλλων ότι:

«… Ο δικός μας Άγιος Βασίλης ήταν ένας καθαρά πρωτοχρονιάτικος Άγιος, κάτι ανάμεσα στον πραγματικό Ιεράρχη της Καισαρείας και σ’ ένα πρόσωπο του Ελληνισμού, που ξεκικούσε από τα βάθη της Ελληνικής Ασίας, κι έφτανε την ίδια μέρα σ’ όλα τα πλάτη, από τον Πόντο ως την Επτάνησο κι από την Ήπειρο ως την Κύπρο… Εκείνο που έφερνε στους ανθρώπους ήταν περισσότερο συμβολικό: η καλή τύχη κι η ιερατική ευλογία του… Ο Άη Βασίλης στην δική μας (Βυζαντινή) παράδοση, ήταν γελαστός, ντυμένος σαν βυζαντινός πεζοπόρος, με σκουφί …και στο χέρι του κρατούσε ένα ραβδί. Το …μαγικό ραβδί του, απ’ όπου με θαυμαστόν τρόπο βλάσταιναν ή ζωντάνευαν κλαδιά και πέρδικες, σύμβολα των αντίστοιχων δώρων, που θα μπορούσε να μοιράσει στους ευνοουμένους του (σ.σ. το ραβδί του Άη Βασίλη θα μπορούσε κάλλιστα να είναι ο άμεσος πρόγονος του Χριστουγεννιάτικου στολισμένου δέντρου…) …Οι άνθρωποι λες και ζητούσαν την ευλογία του, με το να μοιράζουν από δική τους πρόθεση δώρα και λεφτά… γονείς και συγγενείς έδιναν στα παιδιά τους μπουναμάδες ή και μεταξύ τους τα δώρα…».

Ο Μέγας Βασίλειος γεννήθηκε το 330 στην Νεοκαισάρεια του Πόντου (σ.σ. ήταν και παραμένει ένας …Πόντιος Πρωτοχρονιάτικος Άγιος!!!…) και διετέλεσε Επίσκοπος Καισαρείας, ο οποίος ανέλαβε στη συνέχεια την εξαρχία της Αρχιεπισκοπής του Πόντου, σπούδασε φιλοσοφία στην Κωνσταντινούπολη και στην Αθήνα, ενώ υπήρξε μαθητής και συνεχιστής των Ελλήνων φιλοσόφων Λιβανίου, Ιμερίου και Προαιρεσίου. Μαθητής του τελευταίου υπήρξε και ο συνομήλικος του Μεγάλου Βασιλείου, Βυζαντινός Αυτοκράτωρ, Ιουλιανός ο Παραβάτης.

Ο Μέγας Βασίλειος όχι μόνον δεν απέρριπτε την μελέτη των αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων, αλλά αντιθέτως προέτρεπε τη χρήση της, επειδή τη θεωρούσε ως ένδυμα της Χριστιανικής θρησκευτικής Διδασκαλίας!!!…


πηγές : 
http://yiorgosthalassis.blogspot.com/2012/11/blog-post_30.html

https://rwmios.wordpress.com/2012/12/01/%CF%84%CE%BF-%CE%B2%CF%85%CE%B6%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B9%CE%BD%CF%8C-%CF%87%CF%81%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%85%CE%B3%CE%B5%CE%BD%CE%BD%CE%B9%CE%AC%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF-%CE%B4%CE%AD%CE%BD%CF%84/